René De Clercq: Niet iedereen kan heiden zijn

Op 12 juni 1932 overleed in Maartensdijk, in de provincie Utrecht, de Vlaamse dichter René De Clercq. Hij werd geboren in Deerlijk in 1877. De Clercq moest Vlaanderen voor Nederland verruilen vanwege zijn activisme als lid van de Raad van Vlaanderen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Als dichter droeg De Clercq bij aan de Vlaamse bewustwording, zij het vanuit een Groot- en Heel-Nederlandse gedachte. Mijn favoriete gedicht van hem is binnen zijn oeuvre wat op de achtergrond geraakt. Ik vermoed zelfs dat zijn werk postuum in sommige uitgaven enigszins werd ‘gezuiverd’ door de heilige geest. Jammer, als ik dat zo mag noemen. Daarom hier, vandaag, dit krachtige heidense geluid:

NIET IEDEREEN KAN HEIDEN ZIJN

Niet iedereen kan heiden zijn
Daartoe hoort kracht en moed;
een vast geloof in zon en wijn,
en blijde lust in ’t bloed.
Niet iedereen voelt zijn verlangst
voldaan op aardes schoot;
schrijdt door het leven zonder angst,
en zonder klacht ten dood.
Den aardeling heeft aarde schier
te moederlijk verwend.
De heiden leeft zijn leven hier
in schoonheid tot het end.
De leeuwerik zingt van ’s ochtends vroeg.
De hemel, waar hij vliegt,
is hoog genoeg, is schoon genoeg.
Elk’ and’re hemel liegt.
Elk’ and’re hemel is een waan.
Alleen het luchtgewelf,
de diepten, waar de sterren staan,
bloeit heerlijk in mijzelf.

Ik moet dit gedicht nog ergens in mijn archief hebben, ooit door vriendenhanden gedrukt op deftig papier. Ik ga het opzoeken, inlijsten, een ereplaats geven en het af en toe hardop declameren — ‘in schoonheid tot het end.’

Ik hef het glas op al mijn gelovige vrienden en kijk glimlachend naar de zon. 🌞🍷

12.06.2026

Johan Wolgang Von Goethe: Wie alles wil, bereikt weinig, wie zich beperkt, groeit

Op 22 maart 1832 overleed in Weimar Johann Wolfgang von Goethe: natuuronderzoeker, dichter, toneelschrijver, romanschrijver en filosoof. Hij werd geboren op 28 augustus 1749 in Frankfurt am Main.

Goethe geldt als een van de grootste figuren uit de Duitse en Europese literatuur. Zijn werk, dat de grenzen tussen kunst en wetenschap overschrijdt, blijft tot op vandaag van grote betekenis.

Een gedicht van zijn hand:

NATUUR EN KUNST

Natuur en kunst – ze gaan, zo lijkt het, eigen wegen,
Maar je treft ze, voor je ’t weet, eendrachtig samen;
Mijn onvree ging weer over in beamen,
Ze hebben mij nu beide in hun ban gekregen.

Het vergt alleen dat men zich inzet en volhardt!
Pas als, in daartoe uitgelezen uren, ons brein,
Ons lijf en onze ziel aan kunst gebonden zijn,
Kan zuivere natuur weer gloeien in ons hart.

Zo is het ook met vorming en beschaving:
Vergeefs zullen de aan niets gebonden geesten
Naar de voltooiing van hun hoge doelen streven.

Wie hoge dingen wil, moet zich bedwingen;
In de beperking toont zich pas de meester,
En slechts de wet kan ons de vrijheid geven.

Johann Wolfgang von Goethe (1802)

Goethe benadrukt hier dat vrijheid niet ontstaat door alles open te laten, maar juist door inzet en zelfbeheersing. Wie zich discipline oplegt, bereikt diepgang en de poort tot meesterschap.

Wie alles wil, bereikt weinig — wie zich beperkt, groeit.

22.03.2026

Guido Gezelle: een witte spree ligt overal …

In januari 1897 schreef de dichter Guido Gezelle dit prachtige wintergedicht:

WINTERSTILTE

Een witte spree
ligt overal
gespreid op ’s werelds akker;
geen mensche en is,
men zeggen zou,
geen levend herte wakker.

Het vogelvolk,
verlegen en
verlaten, in de takken
des perebooms
te piepen hangt,
daar niets en is te pakken!

’t Is even stille
en stom, alhier
aldaar; en, ondertusschen
en hoore ik maar
het kreunen meer ,
en ’t kriepen, van de musschen.

08.01.2026

Een missive van dichter Hendrik Carette

Van Hendrik Carette (°1946), dichter van de Nederlandse Gedachte,  ontving ik deze rijmende ‘Missive voor Wido Bourel’:

Wij zijn als twee dolende ridders op één dravend paard.
De witte monikken en ridders van een oude kruisvaart.
In Wormhout, Winnezele, in Kassel op de horst
Waren wij rond en drinken wij tot ver voorbij de dorst.
Geen heer op bisschop, ook niet de bisschop van Terwaan
Heeft recht over ons als sceptische fantasten van de waan.
Geen vrouw kan ons weerhouden aan de warme haard.
Geen wonde kan ons weerhouden van het harde zwaard.

Hendrik Carette

Voor wie van dichterlijk werk houdt, Hendrik Carette houdt ook een blog, te raadplegen onder https://www.de-dichter-hendrik-carette-blogt.be

15.09.2025

Bert Decorte, het wonderkind van de Vlaamse poëzie

Op 2 Juli 1915 werd in het Kempens Retie de dichter Bert Decorte geboren. Marnix Gijsen noemde hem ooit het “wonderkind in de Vlaamse poëzie.”

Hier een kort gedicht van Bert Decorte:

NON-CONFORM

Aan elke lering heb ik lak;
in elk systeem vind ik een lek;
omdat ik niemands zolen lik
en met gevlei geen machtigen lok,
is ’t dat ik niet als andren luk.

02.07.2025