Wat baat kaars en spiegel?

Leven en dood zijn de twee oevers waar tussen ieder mens zijn weg zoekt. Op Allerheiligen en Allerzielen denken we aan hen die ons zijn voorgegaan, maar ook aan onze eigen plaats in de stroom van de tijd.

Wij zijn al mal, ’t is ons geval
wij willen ’t ook wel weten.
In ’t aardse dal maken wij geschal,
ons wijsheid is versleten.
Wij en kennen groen wit zwart noch rood,
waar vindt men meerder dwazen?
Onze zotheid is zo groot,
zij blijft ons bij tot in der dood,
wij en kunnen niets dan razen.

Deze verzen komen uit het Narrenschip (Das Narrenschiff) van Sebastian Brant (1457-1521), een Duitse humanist, jurist en schrijver uit Straatsburg. In dit beroemde werk uit 1494 vaart een schip vol dwazen naar het denkbeeldige land Narragonia. Elke passagier vertegenwoordigt een menselijke tekortkoming: hoogmoed, ijdelheid, hebzucht, zelfoverschatting of koppige dwaasheid. Brant hield zijn tijdgenoten een spiegel voor, maar meer dan vijf eeuwen later blijft zijn boodschap meer dan ooit actueel: de mens acht zich wijs, terwijl hij vaak blind blijft voor zijn eigen tekortkomingen.

Op een dag zetten wij allemaal voet aan wal. Laat ons volgens de aloude traditie een kaarsje branden voor wie ons is voorgegaan. En misschien ook eens in de spiegel kijken, op 1 november nog meer dan op andere dagen. Men zou kunnen hopen dat wij dan tenminste onze menselijke dwaasheid kunnen achterlaten. Of moeten wij die juist meenemen, opdat deze toch al wat dolgedraaide wereld er eindelijk van verlost zou worden?

01.11.2026