Aanslag in Straatburg: de sigaren van de prefectuur

Op 17 mei 1957 kostte een aanslag op de prefectuur van het departement Bas-Rhin, in de Elzas, aan één persoon het leven. De aanslag werd meteen opgeëist door een zogenaamde pangermanistische beweging: het “Kampfverband für unabhängiges Deutschland”.

De bom was verborgen in een sigarendoos, wat de aanslag zijn bijnaam gaf: “de sigaren van de prefectuur”. Vermoedelijk was het de bedoeling de internationale gasten die in het gebouw aanwezig waren te treffen. Maar het was uiteindelijk de echtgenote van de prefect, Henriette Trémeaud, die het pakje opende en daarbij om het leven kwam. Verschillende anderen raakten gewond.

Straatsburg was in die jaren uitgegroeid tot een belangrijk symbool van de Frans-Duitse verzoening en van het ontluikende Europese project. Net daardoor had de stad een grote politieke en propagandistische waarde tijdens de Koude Oorlog.

Aanvankelijk werd de aanslag toegeschreven aan radicale pangermanistische kringen. Pas tientallen jaren later wezen vrijgegeven archieven en historisch onderzoek erop dat de operatie in werkelijkheid door de KGB was georganiseerd, met steun van de Tsjechoslowaakse geheime diensten. Het doel was de relaties tussen Frankrijk en West-Duitsland te ondermijnen en wantrouwen te zaaien tegenover de Europese samenwerking.

De affaire bevatte alle klassieke ingrediënten van een spionageroman: manipulatie, valse sporen, desinformatie en politieke terreur.

De methode doet denken aan de “bonbonaanslag” in Rotterdam in 1938, waarbij de Oekraïense nationalist Jevhen Konovalets werd vermoord met een bom verborgen in een doos chocolade, overhandigd door een Sovjetagent.

17.05.2026