WIDOPEDIA
Een blog over Frans-Vlaanderen, de Nederlanden en Europa
Wido Bourel

Meest recente berichten
Archieven
Kernwoorden

Grynszpan, Herschel

Herschel Grynszpan, een Duitse diplomaat in Parijs vermoord    

Op 7 november 1938 schiet de jonge Pools-Duitse Jood Herschel Grynszpan, zeventien jaar oud, in Parijs een Duitse diplomaat neer. Het slachtoffer is Ernst vom Rath, secretaris van de Duitse ambassade.

Vom Rath, getroffen door vijf kogels, overlijdt twee dagen later aan zijn verwondingen. Over de precieze motieven van de aanslag bestaan verschillende hypothesen, maar tot op vandaag blijft het een bijzonder duistere zaak.

De moord op Vom Rath vormde in Duitsland de aanleiding voor de Kristallnacht van 9 en 10 november 1938. Daarbij werden honderden Joden gedood, duizenden gearresteerd, winkels geplunderd en talrijke synagogen in brand gestoken.

BRUSSEL

Opmerkelijk genoeg was Herschel Grynszpan afkomstig uit Hannover en kwam hij reeds in juli 1936 in Brussel aan. Daar verbleef en werkte hij enige tijd bij familie, alvorens naar Parijs te vertrekken. Hoewel de grote lijnen van zijn verblijf bekend zijn, tast men over zijn Brusselse contacten, activiteiten en eventuele politieke omgeving nog grotendeels in het duister.

Grynszpan werd in Frankrijk twintig maanden zonder proces vastgehouden. Na de Duitse bezetting van Frankrijk werd hij naar Duitsland overgebracht. De nazi’s wilden hem er in een showproces gebruiken voor propagandadoeleinden. Dat plan werd echter doorkruist toen Grynszpan liet uitschijnen dat er sprake was geweest van een mogelijke homoseksuele relatie met het slachtoffer. Een dergelijke publieke zaak kon het regime missen als kiespijn.

Uiteindelijk kwam hij terecht in het concentratiekamp Sachsenhausen.

DE MAN DIE VERDWEEN

Wat daarna met hem gebeurde, blijft onzeker. Sommige bronnen gaan ervan uit dat hij in 1942 in Sachsenhausen om het leven kwam. Andere getuigen beweerden hem nog te hebben gezien of op foto’s te hebben herkend in 1945 en zelfs in 1946.

Merkwaardig genoeg lijkt een Brusselse gedenkplaat (zie foto) die onzekerheid te bevestigen. Daarop staat als sterfjaar 1945 (?) vermeld. Niet Sachsenhausen, maar Berlijn wordt als plaats van overlijden opgegeven. Zo bleef het hardnekkige gerucht voortleven dat Grynszpan het concentratiekamp had overleefd. Binnen zijn familie dook hij echter nooit meer op. In 1960 werd hij door de Duitse autoriteiten officieel dood verklaard.

Het mysterie rond de ware achtergrond van de aanslag, het proces dat uiteindelijk nooit plaatsvond en het raadselachtige lot van de dader van de moord op een Duitse diplomaat: het zijn evenveel redenen waarom deze episode tot vandaag vragen blijft oproepen. Misschien behoort dit tot die bladzijden van de geschiedenis die hun laatste geheimen nog niet hebben prijsgegeven.

Gepubliceerd

07.11.2026

Kernwoorden
Reacties