Louis- Paul Boon: “ de historie geeft me méér dan de verbeelding”

Op 10 mei 1979 overleed in Erembodegem schrijver Louis-Paul Boon aan een hartinfarct, achter zijn schrijftafel.
Enkele maanden voor zijn overlijden had Boon zijn Geuzenboek voltooid, dat postuum verscheen in september van datzelfde jaar. Voor mij is Boon op zijn best wanneer hij historische feiten en anekdotes verwerkt in zijn vlot geschreven verhalen. Persoonlijk gaat mijn voorkeur dan ook uit naar zijn historisch getinte werk, zoals Het Geuzenboek.

Dat boek vormde het derde deel van een trilogie over de sociale ontwikkelingen in Vlaanderen, naast Pieter Daens en De Zwarte Hand, zijn boek over het anarchisme in Aalst.

Het Geuzenboek groeide uit tot een indrukwekkend werk van 708 pagina’s, waarin de geschiedenis van de bos- en watergeuzen uitvoerig aan bod komt: de strijd tegen de inquisitie en de Spaanse tirannie. Uiteraard krijgen ook de Zuidelijke Nederlanden en het huidige Frans-Vlaanderen veel aandacht, met beruchte bosgeuzen als Jan Camerlynck, Jan Denijs, Sebastiaan Matte en hun medestanders.

Voor dit boek putte Louis-Paul Boon rijkelijk uit historische werken zoals The Rise of the Dutch Republic van John Lothrop Motley, Troubles en Flandre du XVIe siècle van Marcus van Vaernewijck, Gendsche Kronijcke van de Beroerten en Ketterijen binnen en omtrent de stad Gend van Bernardus De Jonghe en Het Hongerjaar 1566 van Erich Kuttner.

Over de opstand van de bosgeuzen maakte hij bovendien dankbaar gebruik van de bekende scriptie van Marcel Backhouse, Beeldenstorm en Bosgeuzen in het Westkwartier.

Wat Louis-Paul Boon bijzonder maakt, is dat hij geschiedenis nooit droog of afstandelijk vertelt. Hij schrijft met vaart, mededogen en vaak ook met een flinke dosis ironie. Zijn geuzen zijn geen verheven helden, maar mensen van vlees en bloed: koppig, rebels, soms ruw, maar altijd gedreven door een verlangen naar vrijheid.

Boon voelde zich sterk verbonden met het volkse Vlaanderen en met de “kleine man”, die in zijn werk steeds opnieuw centraal staat. Ook in Het Geuzenboek kijkt hij niet alleen naar prinsen en veldheren, maar vooral naar de gewone mensen die de geschiedenis moesten ondergaan én mee vormgaven.

De uitzonderlijke pen van Louis-Paul Boon doet de rest en maakt van Het Geuzenboek een meeslepend verhaal vol historische details, waarin de geuzenstrijd in het huidige Frans-Vlaanderen een bijzondere plaats krijgt.

10.05.2026