Hier, daar en aan de overkant  — Dat is Baskenland

Ik keek deze week naar het nieuwe programma van Arnout Hauben. Ooit had ik gehoord dat hij Frans-Vlaanderen zou aandoen. Maar neen hoor: het werd “Dwars door de Pyreneeën”.

Arnout en zijn mannen starten hun tocht in Baskenland — en dat hebben we geweten. Iedereen die hij op straat aanspreekt, antwoordt op de vraag “Spanje of Frankrijk?” zonder één tel nadenken: “Dit is Baskenland.” Punt. De grens daar, die net als hier rivieren, straten en zelfs huizen doormidden snijdt, is volgens hen niet meer dan een kunstmatige streep. De Basken trekken zich daar niets van aan.

Ook in Frans-Vlaanderen kronkelt de schreve onzichtbaar door het landschap. Maar hier reageren mensen totaal anders. Hoeveel Vlamingen aan beide kanten spreken niet over “Fransen” en “Belgen”, in plaats van gewoon over Vlamingen? En wat moeten we dan met een Belgische kust die Vlaams is, een Noord-Frankrijk dat eigenlijk het zuiden van de Nederlanden vormt, en de taal van de Vlamingen die… tja… nooit grenzen kende?

Als Spanjaarden én Fransen in de westelijke Pyreneeën allemaal Basken zijn, waarom doen wij dan zo krampachtig? Onze Baskische vrienden weten beter. Er valt veel in de plooi zodra men zich eerst — en alleen — Vlaming weet. Gewoon uitspreken. En ernaar leven.

Hier, daar en aan de overkant: allemaal Vlamingen, allemaal Basken. Een andere blik. Een wereld van verschil voor de toekomst.

Zullen we dat samen afspreken?

02.09.2026