Water, gerst, hop… en een beetje koppigheid 🍺

Op 23 april 1516 werd in Beieren de eerste bierwet van kracht: het Reinheitsgebot. Een maatregel van hertog Wilhelm IV én een van de oudste voedselwetten in Europa.

Voortaan mocht bier enkel nog gebrouwen worden met water, gerst en hop. Gist was in 1516 nog onbekend en werd pas later toegevoegd.

Het ging vooral om de bescherming van granen: tarwe en rogge waren voorbehouden aan de bakkers, gerst aan de brouwers. Andere kruiden? Die verdwenen uit het brouwproces—mogelijk een reactie tegen oude, heidense gebruiken uit de tijd dat bier ook als heildrank gold. Vooral in Noord-Duitsland en bij specialiteiten zoals kriekenbier kwam dat nog voor.

Voor Weizenbier lag het iets gevoeliger: daar had je tarwe voor nodig. Dat kon… maar enkel met een speciaal hertogelijk privilege.

HET BEWIJS DAT DE ELZAS DUITS IS

Het Reinheitsgebot gold uiteraard ook voor geïmporteerde bieren. Opvallend: de Elzassische brouwerijen voldeden al snel aan de regels, mede omdat het gebied toen Duits territorium was. Zelfs bij latere annexaties door Frankrijk bleven de Elzassers probleemloos hun bier verkopen in het “verloren vaderland”.

Bier: hét bewijs dat de Elzas Duits is 😊

In 1926 kwam er een teugje versoepeling in de regels, maar het principe hield bijna 500 jaar stand. Tot het Europees Hof van Justitie zich er in 1987 mee bemoeide en het als een protectionistische maatregel bestempelde. De Duitsers? Die draaiden rustig rond de pot bier en bleven het gewoon toepassen voor hun eigen brouwerijen.

En zo weet je meteen waarom Duitsland vooral een echt Pilsland is.

Prosit! 🍺

23.04.2026