Walther von der Vogelweide: de bewogen geschiedenis van een standbeeld  

Vandaag hebben we een bezoek gebracht aan de stad Bozen en aan het standbeeld van de Duitstalige minnezanger en dichter (ca. 1170-1230) Walther von der Vogelweide. Hij werd waarschijnlijk in deze stad geboren, waardoor Bozen ook wel de Waltherstad wordt genoemd.

Een standbeeld en de fontein ter ere van Walther, gemaakt van Laasmarmer, werden in september 1889 opgericht en geplaatst op het centraal gelegen Sint-Jansplein, naast de Dom van Bozen.

Bij de annexatie van Zuid-Tirol werd dit beeld het onderwerp van een anti-Duitse beeldenstorm, onder leiding en impuls van de beruchte Italiaans irredentist Tolomei. Reeds in 1923 was de verwijdering van dit standbeeld een van de 32 punten in zijn programma, in het kader van de onduitsing van Zuid-Tirol.

Uit vrees voor internationale kritiek, niet alleen uit Oostenrijk, maar ook uit Duitsland en Beieren, aarzelde Mussolini uiteindelijk. Hij beperkte zijn maatregelen voorlopig tot het omdopen van de Waltherplatz in Piazza Vittorio Emanuele III. Maar het standbeeld bleef, als zogenaamd Pangermaans symbool, voor Tolomei en zijn aanhangers aanstootgevend.

Uiteindelijk voegde Mussolini de daad bij het woord en werd het standbeeld in 1935 verwijderd. Het verhuisde naar het Rosseggerpark, in een uithoek van de stad.

Het zou nog tot 1981 duren voordat de Zuid-Tirolers erin slaagden het standbeeld terug op zijn oude plek te krijgen waar het vandaag nog steeds staat. In mei 1985 werden Walther en andere Oostenrijkse monumenten door Italiaanse activisten met zwarte verf besmeurd.

02.09.2025