Taalmoord vermomd als taalfolklore

Op 14 augustus 1925 weigert de Franse minister van Onderwijs Anatole de Monzie om de regionale talen van Frankrijk te laten onderwijzen. Ook in Frans-Vlaanderen werd er scherp gereageerd.

We zijn inmiddels 101 jaar verder en het resultaat van deze funeste politiek is wat het is: Frans-Vlaanderen is inmiddels zo goed als volledig verfranst. Ook in de meeste andere regio’s van Frankrijk gaan de regionale talen achteruit. De officiële erkenning van de volkstalen enkele jaren geleden kwam als vijgen na Pasen. Voor Frans-Vlaanderen was het te laat: de taalmoord of linguicide was een feit, vermomd als taalfolklore voor de goedgelovige medemens.

De genomen maatregelen ten gunste van het Vlaams lijken meer op het handhaven van een kunstmatige taalaanwezigheid voor de Vlaamse toeristen van over de schreve. Terwijl het belangrijkste, nl. de erkenning van het Nederlands als geschreven taal van het Frans-Vlaamse dialect, nog steeds wordt geweigerd. Alleen wie geen taalverstand heeft kan hopen dat een gesproken taal een kans maakt buiten de familiale transmissie en zonder de geschreven taal.

Voor de duidelijkheid: dit is uiteraard geen verwijt aan het adres van mensen die zich inspannen om de volkstaal te leren en die ons respect verdienen.

Zoals de Amerikaanse sociolinguïst Joshua Fishman aantoonde, kan een taal alleen duurzaam overleven wanneer ze niet enkel gesproken wordt, maar ook een geschreven en institutioneel ondersteunde standaard heeft. Zonder die geschreven norm verdwijnt een dialect onvermijdelijk buiten de familiale kring. Fishman formuleerde het scherp: “Intergenerationele transmissie is noodzakelijk maar niet voldoende voor taalbehoud.” Precies dat is in Frans-Vlaanderen gebeurd.

De Franse jakobijnen van links en van rechts lachten in hun vuist en subsidiëren maar al te graag een politiek die leidt tot een totaal fiasco. Ze waken over wat voor hen essentieel is: dat de standaardtaal, het Nederlands, een status van ‘vreemde’ taal behoudt met zo weinig mogelijke faciliteiten om het in een Franse school te leren.

Wie meer hierover wil weten: lees mijn nieuwste essay, TAALMOORD, over taal, identiteit en gemeenschap, dat volgende week in de boekhandel beschikbaar is. Wie graag een gesigneerd exemplaar ontvangt, kan bij mij terecht. Zie verder op mijn blog widopedia.eu.

14.08.2026