De Elzas, terug van weggeweest

Typerend voor het zelfvoldane Vlaanderen, waar een V-partij nochtans de lakens uitdeelt: de belangstelling voor de strijd voor zelfbestuur van andere volkeren in Europa lijkt vandaag quasi onbestaande.

Zo bleef het in de Vlaamse geschreven pers nauwelijks opgemerkt en werd het in de audiovisuele media volledig genegeerd: de Franse Nationale Vergadering (Assemblée nationale) heeft op 8 april jongstleden een wetvoorstel goedgekeurd dat de Elzas opnieuw de bevoegdheden van een volwaardige regio moet geven en haar uit de huidige regio Grand Est wil lichten.

De tekst van het voorstel voorziet dat de Elzasser departementen Bas-Rhin en Haut-Rhin, die reeds samenwerken binnen de ‘Collectivité européenne d’Alsace’ (CEA), worden omgevormd tot een ‘collectivité territoriale’ met een bijzonder statuut. Die nieuwe entiteit zou zowel de bevoegdheden van de departementen als van de superregio krijgen en opnieuw eenvoudigweg “Elzas” heten.

Het wetsvoorstel is het resultaat van jarenlang verzet van onze Elzasser vrienden tegen de creatie, een decennium geleden, van de kunstmatige superregio Grand Est. Die hervorming veegde de naam “Elzas” van de kaart. Bovendien omvatte Grand Est ook Champagne, een regio die historisch geen band heeft met de Elzas en weinig rekening hield met de eigen identiteit van de Elzassers.

Het voorstel werd ingediend door leden van de parlementsfractie Ensemble pour la République en werd aangenomen met 131 stemmen tegen 100.

De weg is echter nog lang. Het voorstel moet nog door de Franse Senaat, en het jacobijnse Frankrijk roert zich al stevig. Onder aanvoering van voorzitters van een tiental andere superregio’s groeit het verzet. Alle argumenten lijken momenteel goed genoeg om het centralistische model te verdedigen. Tegenstanders bestempelen het voorstel als een institutionele, politieke en – zo klinkt het – zelfs historische fout. Volgens hen zou het “elke lokale lobby de kans geven om autonomie en onafhankelijkheid te eisen”.

Het dossier inspireert intussen ook andere regio’s. In Bretagne klinkt luid de eis om het departement Loire-Atlantique, historisch deel van Bretagne maar ondergebracht in Pays de la Loire, opnieuw te verenigen met de Bretonse regio.

Wordt dus ongetwijfeld vervolgd. Intussen gaan alle sympathie en steun naar onze Elzasser kameraden, die – wie de geschiedenisboeken raadpleegt – meer dan wie ook recht hebben op een eigen autonomie en identiteit.

In de komende dagen kom ik uitvoerig terug op de zogenaamde superregio Hauts-de-France, waarin Frans-Vlaanderen tegen wil en dank werd ondergebracht, waarom dit geen goed idee is en waarom zelfs de naam historisch nonsens is.

De Vlaamse politieke commentatoren  mogen verder in hun zetel indommelen. Als slaapliedje stel ik een parafrase op een  tekst  Jacques Brel voor: “Les journalistes c’est comme les cochons, plus çà devient vieux plus çà devient con… »

18.04.2026