Ernst Jünger in Torkonje (Tourcoing)

Op 17 februari 1998 overleed de Duitse conservatief-revolutionaire schrijver Ernst Jünger. Hij werd 102 jaar oud (geboren in 1895).

Tijdens de Eerste Wereldoorlog maakte Jünger kennis met Frans-Vlaanderen . Die ervaring liet blijvende sporen na in zijn herinneringen en zijn werk. In 1971 werd hij door zijn Franse vertaler Henri Plard aangesproken op ‘Tourcoing’, nadat Plard had vermeld dat zijn zoon getrouwd was met een meisje uit Torkonje.

Jünger antwoordde:

“U vraagt mij of ik Tourcoing ken — vanzelfsprekend, want tijdens de Slag om Vlaanderen (bataille des Flandres) werden wij behoorlijk heen en weer gesleurd in de rokerige driehoek Lille-Roubaix-Tourcoing (Rijsel-Robeke-Torkonje).

Tot op vandaag word ik nog lastiggevallen door de herinnering aan een fiasco dat nooit werd rechtgezet: een gemiste kans ‘in Venere’.

In Tourcoing was ik als luitenant bijzonder elegant ingekwartierd, bij een industrieel die met zijn familie de streek was ontvlucht, maar wiens conciërge was gebleven.

Op een avond dat ik laat op stap was, ontmoette ik op de Grote Markt kameraden die meisjes hadden aangesproken — daaraan was in Tourcoing geen gebrek. In die tijd was er nog geen verduistering en in het felle licht zag ik er één, van Vlaams of misschien eerder Waals bloed, die mij op buitengewone wijze trof.”

(…)

De afspraak ging niet door wegens dienstverplichtingen. Een slechte herinnering voor Ernst Jünger, die zeventig jaar later nog altijd bezighield: hij probeerde die mislukt verlopen verovering etymologisch te verklaren met ‘Tourcoing, coing, coincer’. Zijn afspraak had inderdaad coincé en was in het water gevallen.

Toen ik hem later ontmoette op een boekenbeurs, herinnerde ik hem aan die woorden. Ik zei hem dat hij in Torkonje — door de Vlaamse migraties daar — wellicht een Vlaams meisje had ontmoet, en dat Tourcoing in het Nederlands Torkonje heet. Ik suggereerde hem een even flauw memotrucje als het zijne, met ‘Torkonje’ en ‘Eau de Cologne’.

Hij kon er hartelijk om lachen en vertelde me nog even over zijn oorlogsherinneringen in Rijsel en omstreken.

Op mijn opmerking dat hij de grote slachtingen had overleefd citeerde hij de Pruisische veldmaarschalk Helmuth von Moltke: ‘Glück had auf die Dauer nur der Tüchtige. “Op de lange duur heeft slechts de bekwame geluk.”

17.02.2026