WIDOPEDIA
Een blog over Frans-Vlaanderen, de Nederlanden en Europa
Wido Bourel

Meest recente berichten
Archieven
Kernwoorden

Merovingers

Hoe vadzig waren de laatste Merovingers?

In november 751 werd, met goedkeuring van paus Zacharias, de laatste Merovingische koning, Childerik III (ca. 717-754), afgezet. Hij was de erfgenaam van een dynastie die drie eeuwen eerder haar opgang had gemaakt in de streek van Doornik.

De benaming “vadzige” of “luie koningen” is wellicht een denigrerende kwalificatie die hun opvolgers, de Karolingers, graag hielpen verspreiden om hun machtsovername te rechtvaardigen.

Het grootste deel van zijn leven bracht Childerik III overigens niet als koning, maar als kloosterbroeder door. De Frankische troon was al zeven jaar onbezet en Childerik speelde nauwelijks een rol in het openbare leven, tot de twee zonen van Karel Martel, de hofmeiers Carloman en Pepijn de Korte, in 743 besloten hem als koning naar voren te schuiven. Zij bestuurden het rijk feitelijk zelf en hadden behoefte aan een vorstelijk uithangbord. Voor dat doel werd Childerik uit zijn klooster gehaald en tot koning verheven.

Toen Carloman zich enkele jaren later eveneens in een klooster terugtrok, achtte Pepijn de Korte de tijd rijp om zelf de kroon op te eisen. Op voorspraak van paus Zacharias werd geoordeeld dat degene die de macht uitoefende ook de koningstitel hoorde te dragen. Pepijn liet zich daarop in Soissons tot koning der Franken uitroepen. Daarmee begon het tijdperk van de Karolingers, waarvan Karel de Grote, zijn zoon, de beroemdste vertegenwoordiger zou worden.

OPGESLOTEN IN SINT-OMAARS

Childerik III werd in 751 afgezet. Zijn lange haar, het symbool van het Merovingische koningschap, werd afgeknipt. Vervolgens werd hij opgesloten in de Sint-Bertijnsabdij van Sint-Omaars. Daar sleet hij de rest van zijn leven in de vergetelheid.

Zo roemloos eindigde de Merovingische dynastie. Nochtans was zij ooit begonnen met koningen die het Frankische rijk stukje bij beetje hadden uitgebouwd. Haar naam ontleent zij aan de half-legendarische stamvader Merovech. De eerste koning die echt uit de nevelen van de geschiedenis treedt, is Childerik I, wiens graf in Doornik in de zeventiende eeuw werd ontdekt. Vanuit zijn Frankische hoofdstad aan de Schelde breidde hij zijn macht uit tot aan de Somme, zowat het gebied dat we vandaag de Franse Nederlanden noemen.

Zijn zoon Chlodovech, beter bekend als Clovis, zette die expansie voort. Hij versloeg zijn rivalen in Noord-Gallië, veroverde het gebied tot voorbij Parijs en legde zo de grondslagen van een rijk dat zou uitgroeien tot het machtigste van West-Europa.

Drie eeuwen later bleef van die ooit zo roemrijke dynastie nog slechts een schaduw over. Volgens sommige bronnen liet Pepijn ook een zoon van Childerik uit het openbare leven verdwijnen, zodat elke mogelijke Merovingische troon aanspraak werd uitgeschakeld. Zeker is dat er na Childerik III geen Merovingische koning meer zou opstaan.

Daarmee verdween een vorstenhuis dat ooit vanuit Doornik aan zijn opmars was begonnen. De Merovingers herinneren ons eraan dat de wortels van het latere Frankrijk niet alleen in Parijs of het Latijnse zuiden gezocht moeten worden. Zij lagen evenzeer in de Frankische wereld van Schelde, Leie en Somme.

Een geschiedenis dus die eraan herinnert dat het rijk der Franken, waaruit later Frankrijk zou groeien, niet uitsluitend uit een Latijnse,  maar uit een Germaanse traditie voortkwam. Nog vóór Parijs het centrum van de macht werd, lag de wieg van dat rijk tussen Schelde, Leie en Somme.

Gepubliceerd

14.11.2026

Kernwoorden
Reacties