Johannes Thomasset, Bourgondische  paleontoloog, dichter en boer

Op 12 juli 1973 overleed de Bourgondische schrijver, specialist in prehistorische archeologie en paleontologie, Johannès Thomasset. Nog vrij jong maakte hij naam met zijn onderzoek naar de prehistorische site ‘Camp de Chassey’ in Bourgondië.

Tijdens het interbellum publiceerde hij zijn eerste literaire teksten, waaronder gedichten. Opvallend is zijn interesse voor de Bourgondische identiteit en voor de gebroken droom van Karel de Stoute. Zijn afkeer van het Parijse centralisme bracht hem in contact met Vlaamse, Lotharingse, Elsassische en Bretoense regionalisten en federalisten.

Thomasset was de auteur van boeken als ‘Paysages et Cités’ (1932) en ‘Pages Bourguignonnes’ (1938). In 1937 richtte hij het tijdschrift ‘La Bourgogne d’or’ op.

Zijn regionalistische en Europese visie, evenals zijn belangstelling voor Germaanse culturen, brachten hem in contact met Duitsland.

De Ahnenerbe toonde interesse in Thomasset als paleontoloog. Zo engageerde Thomasset zich resoluut in de collaboratie, wat na de oorlog leidde tot zijn status als paria. Hierdoor behoort hij tot de categorie van non-conformistische figuren, dwarsliggers en vrijbuiters—mensen met een eigenzinnige kijk, die ik graag bestudeer.

Ook de Frans-Vlaamse voorman Jean-Marie Gantois toonde al vroeg interesse in Thomasset’s werk. In 1935 wijdde hij er een brochure aan met de titel ‘Johannès Thomasset, historien et poète de la Bourgogne’.

Na de oorlog werd Gantois veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf. Al in oktober 1948 kreeg hij amnestie en was hij weer vrij. Alleen mocht hij nog niet verblijven in 15 Franse departementen. In afwachting dat ook die straf werd opgeheven, koos hij Bourgondië als verbanningsoord. Daar mocht hij eerst verbleven bij… Johannès Thomasset. Later vond hij een definitief onderkomen in Brachay (Haute-Marne).

12.07.2025

“Bij de  Vlamingen  drinken we bier ende wijn”

Op 21 01 1973 verzamelde een kleine groep jonge Frans-Vlamingen die zichzelf  ‘Zuid-Vlaamse Jeugd’ noemde voor een zangavond in Kaaster. Er werden forse Vlaamse en Heel-Nederlandse liederen gezongen. Onlangs vond ik in mijn archieven het programma van de avond,  en ook de tekst van een lied van de Bourgondische cavalerie die toen werd gezongen. Het liedje dateert uit de vijftiende eeuw, en wil de ‘Franse vijand’ te lijf  gaan:

Fors devant Dieu, oncques* ne courbe le cap,
Moultes horions* au Roy de France donnerons.
Nostre Seigneur, le Duc Carle le Hardy*,
Nous mesnera de par les tiexhes* pays.
Chez les Flamincs boirons la bière le vin,
Comme pain tout blanc sont demoiselles de Brabant
Demain nos corps, par l’estoc seront percés,
Buvons ce soir à la nostre santé ?
Priez pour nous, Nostre Dame de l’Enclus,
Francs Chevaliers lorsque nostre heure sera venue.

(*oncques: nooit ; horion: zware slag ; Carle le Hardy: Karel de Stoute ;  tiexhe: Diets)

Dit lied is bekend van de slag bij Montenaken (1465) waarbij de Bourgondische troepen de overwinning behaalden op het revolterend Prinsbisdom Luik.

Montenaken, gemeente Gingelom, bevindt  zich vandaag in de Provincie Limburg. Montenaken is ook bekend voor zijn groep van zes beschermde grafheuvels daterend uit de tweede eeuw na onze tijdrekening. Beslist een wandeling waard.

21.01.2025