De grens der taele: Toen Frankrijk nog wist dat Vlaanderen geen Frans sprak

Op 8 februari 1635 wordt het schandelijke Traité de Partage — in het Nederlands beter bekend als het Verdelingsverdrag van 1635 — afgesloten tussen Frankrijk en de Verenigde Provinciën. Bij deze gelegenheid reiken Frans imperialisme en “Hollandse” zelfgenoegzaamheid elkaar de hand.

Kardinaal Richelieu stelde namens Frankrijk een splitsing van de Zuidelijke Nederlanden voor volgens wat werd genoemd de “grens der taele”: de taalgrens tussen het Nederlands- en het Franstalige gebied.

Het voorstel volgde die taalgrens evenwel niet. Mechelen en Brabant werden toegewezen aan de Verenigde Provinciën. Voor het overige zouden alle Waalse regio’s, samen met Vlaanderen, aan Frankrijk worden gegeven. De Verenigde Provinciën zouden Limburg en Noord-Brabant militair bezetten. Frankrijk zou Artesië en het huidige Frans-Vlaanderen annexeren, samen met Wallonië en Montmédy.

De nieuwe grens zou ongeveer komen te liggen op een lijn Blankenberge–Rupelmonde en ten noorden van Brugge passeren. Vervolgens zou zij langs de Schelde lopen en verder over de noordelijke grenzen van Henegouwen, Namen en Luxemburg. Een groot deel Nederlandstalig gebied, met onder meer Brugge, Gent en Dendermonde, zou volgens dit verdrag Frans worden.

Het voorstel gaf de Zuidelijke Provinciën drie maanden de tijd om in opstand te komen tegen Spanje. Zo niet zouden zij militair worden bezet en overeenkomstig dit plan onder de twee bondgenoten worden verdeeld.

De omstandigheden maakten dat het plan van Richelieu uiteindelijk niet werd uitgevoerd. Lodewijk XIV zag later meer voordeel in een agressieve oorlogspolitiek om de annexatie bij Frankrijk met geweld door te drukken.

07.02.2026