Karel de Stoute: stout en moedig tot het einde

Op 5 januari 1477 sneuvelde Karel de Stoute tijdens het beleg van Nancy (Nantzig), de hoofdstad van Lotharingen. Zijn tegenstander was René II van Lotharingen, die werd gesteund door Zwitserse huurlingen. Het Bourgondische leger was uitgeput en numeriek in de minderheid.

Karel was hertog van Bourgondië, Brabant, Limburg, Gelder en Luxemburg, en graaf van Vlaanderen, Artesië, Henegouwen, Holland, Zeeland, Zutphen en Namen. Daarnaast was hij heer van Mechelen. Hij streefde naar een sterk en onafhankelijk Bourgondisch rijk, maar zijn dood maakte abrupt een einde aan die ambitie.

Zijn bijnaam betekent “de stoutmoedige” en slaat op moed en durf, niet op verwerpelijk gedrag. Over de precieze omstandigheden van zijn dood bestaat geen volledige zekerheid. Vast staat dat hij sneuvelde in de chaos van de slag en niet meteen werd herkend. Zijn lichaam werd pas enkele dagen later teruggevonden, zwaar verminkt en aangevreten door dieren.

Zijn dochter, Maria van Bourgondië, zette de staatkundige vereniging van de Nederlanden verder via haar huwelijk met Maximiliaan van Oostenrijk, de latere keizer Maximiliaan I.

Het praalgraf van Karel de Stoute bevindt zich vandaag in Brugge, in de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

05.01.2026

“Bij de  Vlamingen  drinken we bier ende wijn”

Op 21 01 1973 verzamelde een kleine groep jonge Frans-Vlamingen die zichzelf  ‘Zuid-Vlaamse Jeugd’ noemde voor een zangavond in Kaaster. Er werden forse Vlaamse en Heel-Nederlandse liederen gezongen. Onlangs vond ik in mijn archieven het programma van de avond,  en ook de tekst van een lied van de Bourgondische cavalerie die toen werd gezongen. Het liedje dateert uit de vijftiende eeuw, en wil de ‘Franse vijand’ te lijf  gaan:

Fors devant Dieu, oncques* ne courbe le cap,
Moultes horions* au Roy de France donnerons.
Nostre Seigneur, le Duc Carle le Hardy*,
Nous mesnera de par les tiexhes* pays.
Chez les Flamincs boirons la bière le vin,
Comme pain tout blanc sont demoiselles de Brabant
Demain nos corps, par l’estoc seront percés,
Buvons ce soir à la nostre santé ?
Priez pour nous, Nostre Dame de l’Enclus,
Francs Chevaliers lorsque nostre heure sera venue.

(*oncques: nooit ; horion: zware slag ; Carle le Hardy: Karel de Stoute ;  tiexhe: Diets)

Dit lied is bekend van de slag bij Montenaken (1465) waarbij de Bourgondische troepen de overwinning behaalden op het revolterend Prinsbisdom Luik.

Montenaken, gemeente Gingelom, bevindt  zich vandaag in de Provincie Limburg. Montenaken is ook bekend voor zijn groep van zes beschermde grafheuvels daterend uit de tweede eeuw na onze tijdrekening. Beslist een wandeling waard.

21.01.2025

Karel de stoutmoedige

Op 5 januari 1477, bij het beleg van Nancy (Nantzig), sneuvelt Karel de Stoute, hertog van Bourgondië, Brabant, Limburg, Gelder en Luxemburg, graaf van Vlaanderen, Artesië, Henegouwen, Holland, Zeeland, Zutphen en Namen, heer van Mechelen.

Zijn bijnaam betekent “de stoutmoedige” en slaat dus niet op verwerpelijk gedrag. Zijn dochter Maria van Bourgondië zal de staatkundige vereniging van de Nederlanden voltooien. Het praalgraf van Karel de Stoute bevindt zich te Brugge in de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

05.01.2025