WIDOPEDIA
Een blog over Frans-Vlaanderen, de Nederlanden en Europa
Wido Bourel

Meest recente berichten
Archieven
Kernwoorden

Duyse van, Prudens

Prudens van Duyse: de taal is gans het volk …o f toch niet?

Op 13 november 1859 overlijdt in Gent de orangist Prudens van Duyse (Dendermonde, 17 september 1804), Vlaams dichter, voorvechter van de Nederlandse taal en medeoprichter van het genootschap De tael is gansch het volk.

De naam van het genootschap ontleende hij aan een gedicht dat in 1836 verscheen in Le Courrier de la Dendre. Daarin lezen we:

“’s Lands tael is rein van vreemde smet:

De tael is gansch het volk.”

Dat Van Duyse ook belangstelling had voor het lot van de Vlamingen over de Schreve blijkt uit zijn vriendschap met Frans-Vlamingen zoals Lodewijk De Baecker (1814-1896), schrijver en voorvechter van de Vlaamse zaak in de Franse Nederlanden.

IS DE TAAL NOG GANS HET VOLK?

In mijn boek TAALMOORD lees je meer over deze beroemde zin, die volledig past in de context van de negentiende eeuw. Frans-Vlaanderen en de Franse Nederlanden vormen evenwel, tegen wil en dank van sommige Vlamingen, het bewijs dat deze uitspraak niet altijd opgaat.

De mensen van Kassel, Rijsel of Duinkerke voelen zich en noemen zich nog steeds Vlaams, ook al zijn zij inmiddels grotendeels verfranst. Met alle respect voor de strijd van Prudens van Duyse: taal alleen volstaat niet om een volk te definiëren.

Dat ervaren we vandaag eveneens bij nieuwkomers in ons land. Nederlands leren is uiteraard een conditio sine qua non. Maar een gemeenschap wordt niet alleen gedragen door een taal. Ook een gedeelde geschiedenis, culturele verbondenheid en de wil om deel uit te maken van een groter geheel spelen een rol.

In zijn gedicht Zuid en Noord verwoordde Van Duyse bovendien een heel-Nederlandse overtuiging:

“O Zuid en Noord, verbroedert met elkander,

En leve Nederland!”

Wido.

Gepubliceerd

13.11.2026

Kernwoorden
Reacties