WIDOPEDIA
Een blog over Frans-Vlaanderen, de Nederlanden en Europa
Wido Bourel

Meest recente berichten
Archieven
Kernwoorden

Autonomie

Corsicanen, Bretoenen en Vlamingen bestaan niet… tenminste volgens Parijs

Dit las ik niet in de Vlaamse kranten.

De Franse Senaat heeft eind oktober een streep getrokken door een grondwetsherziening die Corsica meer autonomie moest geven. Daarmee komt een jarenlange toenadering tussen Parijs en de Corsicaanse verkozenen opnieuw op losse schroeven te staan.

Het voorstel was nochtans niet revolutionair. Het erkende eenvoudigweg dat Corsica een eilandgemeenschap vormt met eigen historische, culturele en taalkundige kenmerken. Daarnaast zou het eiland op een aantal domeinen meer bevoegdheden krijgen, zij het onder toezicht van de Franse instellingen.

Voor de Corsicaanse autonomisten was dit een minimum aan erkenning. Voor een meerderheid in de Senaat bleek zelfs dat te ver te gaan.

Voorafgaand aan deze eisen speelde de dood van Yvan Colonna in 2022 een bepalende rol. De Corsicaanse nationalist overleed nadat hij in de gevangenis zwaar werd aangevallen door een medegevangene die door de Franse autoriteiten als een islamistische terrorist werd beschouwd. Een uit de hand gelopen agressie in de gevangenis? Een brutale moord? Een doelgerichte liquidatie? Zijn dood leidde tot massale protesten en gewelddadige confrontaties op Corsica. Om de gemoederen te bedaren en een politieke uitweg te zoeken, startten Parijs en de Corsicaanse verkozenen onderhandelingen over een nieuw autonomiestatuut voor het eiland.

De afwijzing door de Senaat is meer dan een Corsicaanse aangelegenheid. Ze bevestigt een oude Franse staatsopvatting die al eeuwen meegaat. Reeds in 1991 verwierp de Franse Grondwettelijke Raad een veel gematigder formulering, namelijk dat het Corsicaanse volk een van de componenten van het Franse volk zou zijn.

De redenering van de Franse staat is sindsdien nauwelijks veranderd. Eerst wat zand in de ogen strooien en, als het erop aankomt, de confrontatie verkiezen boven de verzoening.

Volgens de officiële doctrine is het Franse volk één en ondeelbaar. De Franse Grondwet spreekt over het Franse volk in het enkelvoud en dus, zo luidt de redenering, kan er geen sprake zijn van andere volkeren binnen de republiek. Het erkennen van een Corsicaans, Bretoens, Elzassisch of ander volk zou volgens die visie de nationale soevereiniteit aantasten.

Met andere woorden: Corsicanen, Catalanen, Bretoenen, Elzassers en Vlamingen mogen braaf hun regionale folklore en stervende streektalen koesteren. Maar wie zich wil opstellen als een gemeenschap of een volk, klinkt in Parijs als ‘no pasarán’.

NOG MEER GEWELD?

Uit protest hebben de Corsicaanse verkozenen de onderhandelingen verlaten. Daarmee zijn de relaties tussen Corsica en de Franse staat opnieuw op een dieptepunt beland. Wie de geschiedenis van het eiland kent, weet bovendien dat politieke blokkeringen daar zelden zonder gevolgen blijven. Met de presidentsverkiezingen van 2027 in aantocht, is de kans groot dat de spanningen en het geweld verder zullen oplopen.

Ook voor de Frans-Vlamingen bevat deze episode een duidelijke boodschap. Als de Franse staat zelfs het bestaan van een Corsicaans volk niet wil erkennen, bestaat er volgens dezelfde logica evenmin een Vlaamse gemeenschap of een Vlaams volk op Frans grondgebied.

Dat neemt niet weg dat het dagelijkse leven in Frans-Vlaanderen doorgaans rustig verloopt. Als de pret maar blijft duren. Maar achter die rust schuilt een fundamentele vraag: willen we nog verder kruipen? En hebben wij een plaats in een staat die zichzelf als één en ondeelbaar beschouwt en de verscheidenheid van zijn eigen historische volkeren weigert een plaats te geven?

Of anders gezegd: in Frankrijk mag men alles zijn, behalve een volk. Voor het overige blijft het, zoals men deze dagen op televisie kan vaststellen, leven als God in Frankrijk.

Mijn antwoord begint met de bekende Vlaamse leuze die ook de mijne is geworden: ‘nog krupp’n nog stupp’n’.

Gepubliceerd

03.11.2026

Kernwoorden
Reacties