Hoe komen Egmont en Horne op een zolder in Herentals terecht?

5 juni 1568 is een zwarte dag in de geschiedenis van de Nederlanden. Op de Brusselse Grote Markt worden de graven Lamoraal van Egmont en Filips van Horne, beiden ridders van het Gulden Vlies, onthoofd.

Samen met Willem van Oranje behoorden Egmont en Horne tot de belangrijkste stemmen tegen de toenemende Spaanse repressie. Toen koning Filips II de hertog van Alva naar Brussel stuurde om orde op zaken te stellen, koos Oranje voor de vlucht. Egmont en Horne bleven. Niet veel later werden ze gearresteerd.

Filips van Montmorency werd van Horne genoemd naar het stamkasteel van zijn familie in het Limburgse dorp Horn, tussen Roermond en Weert. Horne was onder meer aanvoerder van het Leger van Vlaanderen en admiraal van de Nederlanden. Daarnaast was hij heer van Hondschote, in het huidige Frans-Vlaanderen.

Lamoraal van Gavere, graaf van Egmont, werd geboren in Henegouwen en behoorde tot een van de invloedrijkste families van de Nederlanden. Als militair bevelhebber behaalde hij klinkende overwinningen op de Fransen bij Sint-Quentin en Grevelingen. Als beloning werd hij stadhouder van Vlaanderen en Artesië. Vooral in de Zuidelijke Nederlanden genoot Egmont een enorme populariteit. Hij bezat er tal van lenen, onder meer in Fiennes en Armentières.

Ook Niklaas van Landas, een trouwe vriend van Egmont én zijn advocaat tijdens het proces, had sterke banden met de Zuidelijke Nederlanden. Hij was namelijk grootbaljuw van Armentières.

De terechtstelling van Egmont en Horne wordt vaak beschouwd als het echte begin van de militaire opstand in de Nederlanden, die later de geschiedenis zou ingaan als de Tachtigjarige Oorlog.

EGMONT EN HORNE IN… HERENTALS?

Recent bezocht ik de prachtig gerestaureerde Lakenhal en voormalige stadhuis van Herentals. Alleen daarvoor al is een uitstap naar de Keizerstede de moeite waard.

Op de verdieping ontdekte ik bovendien een bijzondere verzameling voorontwerpen van de Herentalse beeldhouwer Charles-Auguste Fraikin (1817-1893). Fraikin is onder meer de maker van het beroemde standbeeld van Egmont en Horne op de Kleine Zavel in Brussel.

En daar wachtte een verrassing: tussen de maquettes stond een voorontwerp van dat Brusselse monument. Wie had gedacht dat Egmont en Horne zich ook op een zolderverdieping in Herentals schuilhielden?

Natuurlijk kon ik het niet laten om enkele foto’s te maken voor mijn lezers. Kijk maar mee…

05.06.2026