Wil de echte André Cauvin opstaan?

Op 5 oktober 1941 verschijnt in Rijsel het eerste nummer van het regionale weekblad La Vie du Nord.

Het blad presenteerde zich vooral als een regionalistisch en populair tijdschrift. Op 16 bladzijden behandelde het de geschiedenis, tradities en cultuur van de Franse Nederlanden, maar ook films en het dagelijkse leven. De culturele identiteit van de streek stond centraal en het blad hield zich niet afzijdig van politieke standpunten.

De formule van het weekblad bleek opvallend succesvol. Een bron vermeldt een oplage van ongeveer 1.500 exemplaren bij de start, oplopend tot circa 16.000 in 1942-1943 en zelfs tot ongeveer 45.000 à 50.000 exemplaren in 1944.

La Vie du Nord bleef verschijnen tot augustus 1944, het einde van de Duitse bezetting.

Een medewerker die regelmatig bijdragen leverde en later in vaste dienst trad, was Gaspard Van den Bussche, bekend om zijn regionalistische schrijversactiviteiten. Hij schreef onder meer onder het pseudoniem Jan Des Dunes.

La Vie du Nord deed ook een beroep op bekende pennen uit het Vlaams Verbond van Frankrijk (VVF) voor het schrijven van artikels. Daarbij moet wel worden benadrukt dat het blad volledig onafhankelijk was en dus géén publicatie van het VVF was. Ook verschillende andere VVF-leden, onder wie Jean-Marie Gantois, verleenden onder diverse schuilnamen hun medewerking.

Zo publiceerde Nicola Bourgeois zijn Tisje Tasje eerst als feuilleton in La Vie du Nord, evenals zijn verhaal over de legende van de Drie Maagden van Kaaster.

ANDRÉ CAUVIN

Over de persoonlijkheid van André Cauvin, directeur van het succesvolle weekblad, lopen uiteenlopende verhalen door elkaar.

Over de financiering van het blad bestaan eveneens verschillende lezingen: er wordt gesteld dat Cauvin financiële steun van de Duitse Propagandastaffel kreeg, terwijl hij tegelijkertijd meermaals polemiseerde met ministers van het Vichy-regime.

Na de oorlog werd de voortvluchtige Cauvin bij verstek ter dood veroordeeld.

Later kon hij zijn juridische situatie blijkbaar zonder veel gevolgen regulariseren. Wellicht speelden ook zijn contacten met … het verzet een rol als verzachtende omstandigheid.

Opvallend is dat hij in de jaren vijftig — alive and kicking — in een nieuw proces mild werd veroordeeld, ditmaal door een Franse militaire rechtbank in Metz.

Maar daarover schreef de pers toen al lang niet meer. Ongetwijfeld omdat de stemming rond de collaboratie inmiddels was uitgedoofd, maar mogelijk ook omdat de zaak bij nader onderzoek minder zwaar bleek te liggen dan het eerdere doodvonnis deed vermoeden.

Een duister verhaal dus, waarin nog heel wat vragen onbeantwoord blijven.

Wordt vervolgd.

05.10.2026