1948: Het ontstaan van Israël en het begin van een blijvend conflict

Op 14 mei 1948 roept David Ben-Gurion de onafhankelijkheid uit van de staat Israël als “Joodse staat in het Land Israël” — de Nederlandse weergave van het historische begrip Eretz Israël.

De jonge staat wordt nog diezelfde dag de facto erkend door de Verenigde Staten, en enkele dagen later de jure door de Sovjet-Unie.

Een dag later, op 15 mei 1948 trekken de legers van onder meer Egypte, Jordanië, Syrië, Irak en Libanon het voormalige Britse mandaatgebied binnen. Daarmee begint de eerste Arabisch-Israëlische oorlog.

De oorlog eindigt in 1949 met wapenstilstandsakkoorden tussen Israël en de betrokken buurlanden. Israël blijft bestaan en controleert uiteindelijk een groter gebied dan voorzien in het verdelingsplan van 1947 van de Verenigde Naties. De zogenoemde “Groene Lijn” wordt de feitelijke wapenstilstandslijn tot 1967.

De oorlog heeft ingrijpende gevolgen voor verschillende bevolkingsgroepen:

honderdduizenden Palestijnse Arabieren verlaten hun woongebieden of worden ontheemd (Nakba in de Arabische wereld), terwijl ook veel Joden uit Arabische landen in dezelfde periode vertrekken of worden verdreven.

Jeruzalem wordt verdeeld: West-Jeruzalem komt onder Israëlische controle, Oost-Jeruzalem onder Jordaanse controle.

Zie daar de basisgegevens van een omstreden hoofdstuk in de moderne geschiedenis van het Midden-Oosten dat nog steeds onderwerp is van uiteenlopende interpretaties en voortdurende geschiedkundige en politieke discussie.

14.05.2026