Georfes Blachon, de Occitaniër die Vlaanderen liefhad

Op 12 mei 1857 werd Georges Blachon geboren in Castillonnès, een bastidedorp in de streek tussen Agen en Bergerac. Hij was een geboren Occitaniër, telg uit een familie van scheepbevrachters met wortels in Bordeaux.

Blachon maakte carrière als hoog ambtenaar en werd in het interbellum een naaste medewerker van de Franse minister van Marine Georges Leygues, met wie hij bevriend was. Telkens Leygues opnieuw in de buurt van de macht kwam, dook ook Blachon als medewerker op.

In 1912 werd hij, na verschillende benoemingen als prefect en onderprefect in heel Frankrijk, aangesteld als hoofdontvanger van de belastingen in Rijsel. Dat ambt was in die tijd belangrijk én financieel aantrekkelijk: eigenlijk een soort erepost voor een ambtenaar na een rijkgevulde loopbaan.

Uit die periode dateert zijn liefde voor Vlaanderen en het Noorden. Een beroemde uitspraak van hem luidde:

“Alleen in het Noorden kan men zich opwarmen.”

En hij maakte die woorden ook waar: terwijl anderen in de winter de zon van het Zuiden opzochten, verkoos Blachon Rijsel als winterverblijf.

Blachon schreef het merkwaardige boek Waarom ik Vlaanderen liefheb, vertaald door niemand minder dan Stijn Streuvels. Hij was een theoreticus van het zogenaamde “nordisme”: de gedachte dat Frankrijk mede gevormd was door Frankische en noordelijke invloeden. Daarmee keerde hij zich tegen de latinomanie die volgens hem heerste bij veel van zijn Occitaanse streekgenoten, én tegen de antigermanistische denkbeelden van auteurs als Charles Maurras.

Zijn denken draagt duidelijk de stempel van zijn tijd en moet historisch gelezen worden, zonder het automatisch te vereenzelvigen met de ideologieën die later in Europa zouden opduiken.

Blachon schreef onder meer het “Choral des Flandres”, dat in oktober 1919 in Parijs werd gezongen op muziek van Francis Casadesus en toen enig succes kende:

Nous descendons des Frances,
Ancêtre de la France !
On nous fait tort depuis mille ans !
Ô Flandre, souviens-toi !
Au pied des vieux beffrois !
Ô Flandre, souviens-toi !

Daarnaast stichtte hij verschillende verenigingen en publicaties die vandaag grotendeels vergeten zijn, zoals de Ligue des droits du Nord en het tijdschrift Boréal. Ook in Frans-Vlaamse bladen als Mercure de Flandre en Lion de Flandre verschenen talrijke teksten van zijn hand, vaak polemisch van toon en soms gepubliceerd onder pseudoniemen als Cinéas en Sigebert.

WOORDENSCHAT: HELIOTROPISME

Georges Blachon inspireerde ook Frans-Vlamingen zoals Nicolas Bourgeois tot het gebruik van het neologisme ‘heliotropisme’.

Heliotropisme is het vermogen van een plant — of figuurlijk ook van een mens — om zich naar de zon te richten. Volgens Blachon leed de moderne mens al in het begin van de twintigste eeuw aan een soort “ziekte van de zon”: een overdreven fascinatie voor het Zuiden, voor zonlicht en voor alles wat met de mediterrane beschaving verbonden werd.

Daartegenover plaatste hij zijn liefde voor het clair-obscur van het Noorden, voor de zachte Vlaamse regen en de noordenwind.

In diezelfde geest zong de Nederlandse cabaretier Paul van Vliet later in zijn lied Het Noorden:

“Ik hou niet van die zinderende hitte van ’t Zuiden,
Van die indringende zon die alles ontdekt…”

Georges Blachon, de man die gefascineerd was door Vlaanderen en het noorderlicht, overleed op 13 augustus 1940 op het familiedomein in Castillonnès.

12.05.2026