Crisis in 1926: wanneer de frank zelf een frank nodig had

Honderd jaar geleden, in juli 1926, stond de Belgische staat in een financiële storm die je vandaag bijna zou vergeten. De Belgische frank zakte sneller weg dan een ijsje op een zomerdag, De inflatie liep op, en de staatsschuld hing als een donderwolk boven het land.

De regering-Poullet, een centrum-rechtse coalitie van katholieken en liberalen, was al in het voorjaar gecrasht. De nieuwe regering-Jaspar, een katholiek-liberaal- socialistische tripartite maar met een flinke technocratische toets, moest het land stabiliseren. Alleen… dat liep niet bepaald van een leien dakje:

• de gesprekken met de J.P. Morganbank over een internationale lening liepen vast;
• de dalende muntwaarde joeg beleggers de stuipen op het lijf;
• en om de begroting te redden kwam er een stevige belasting op grote vermogens (600 miljoen frank — toen een gigantisch bedrag).

Wat we vergeten zijn: die crisis leidde tot een radicale ingreep. Premier Henri Jaspar en oud-premier Georges Theunis voerden in september 1926 een monetaire operatie uit die de frank devalueerde én opnieuw verankerde. Het vertrouwen keerde terug, met het vertrouwen, en België kon weer ademen.

En vandaag? We zitten niet in een devaluatie, want de euro houdt ons stevig vast. Maar de parallellen zijn moeilijk te negeren: een hoge staatsschuld, een structureel tekort, en de voortdurende vraag hoe lang een land boven zijn stand kan leven.

De les van 1926? Financiële stabiliteit is geen natuurwet. Het is een keuze — en soms een moedige ingreep.

Of zoals de Oostenrijkse econoom Ludwig von Mises (1881–1973) het in zijn tijd kernachtig zei: “Inflatie is geen natuurramp. Ze is altijd het gevolg van menselijk beleid.”

07.07.2026