Vlaanderen, de muze van dichter Léon Bocquet

Op 11 augustus 1876 werd in Marquillies, bij Rijsel, de dichter, romanschrijver en essayist Léon Bocquet (1876-1954) geboren.

In 1900 richtte Bocquet in Rijsel het tijdschrift Le Beffroi op. Tot 1914 bleef hij er de drijvende kracht achter. Het tijdschrift speelde een belangrijke rol in het literaire en artistieke leven van Noord-Frankrijk.

Bocquet gaf regionale dichters en schrijvers, ook jong talent, een podium. In Le Beffroi verschenen werken van onder anderen Auguste Angellier, Albert Samain, Sébastien-Charles Leconte, Albert Lantoine en Léon Deubel.

Ook kunstenaars kregen in het tijdschrift aandacht. Onder hen bevonden zich verschillende Frans-Vlaamse kunstenaars, zoals Marie en Henri Duhem, Lucien Jonas, Pharaon de Winter, Julien Devocelle en Léon Cassel.

Later richtte Bocquet zijn aandacht ook op schrijvers uit andere delen van Frankrijk. Hij keek bovendien over de Schreve.

Zijn belangstelling voor Frans-Vlaanderen bleef ook later bestaan. Bocquet schreef onder meer voor Le Lion de Flandre, het tijdschrift van het Vlaamsch Verbond van Frankrijk. Het blad verscheen vanaf 1929 en besteedde aandacht aan de identiteit, geschiedenis en cultuur van Frans-Vlaanderen.

In Le Beffroi verschenen ook vroege bijdragen van auteurs die later grote bekendheid zouden krijgen. Onder hen Louis Pergaud en René Maran. Beiden zouden later de Goncourtprijs ontvangen.

Ook André Lafon werd in het tijdschrift gepubliceerd. Hij zou later de Grote Prijs voor de Roman van de Académie française ontvangen.

Daarnaast verschenen bijdragen van schrijvers als Philéas Lebègue, Maurice Gauchez, Amédée Prouvost, Théo Varlet en Roger Allard.

Rond Le Beffroi ontstond ook een eigen uitgeversactiviteit. Onder de naam Éditions du Beffroi verschenen verschillende literaire werken. Zo publiceerde Bocquet er in 1913 zijn dichtbundel La Lumière d’Hellas.

ERNEST HOSTEN

Tijdens de Eerste Wereldoorlog schreef Léon Bocquet samen met de Vlaamse historicus en archivaris Ernest Hosten het boek L’Agonie de Dixmude. Épisodes de la bataille de l’Yser.

Hosten was Diksmuide voor het oorlogsgeweld ontvlucht.

Het boek beschrijft de doodstrijd van Diksmuide tijdens de Slag aan de IJzer. Het verscheen in 1916, midden in de Eerste Wereldoorlog.

Het boek kende in zijn tijd een groot succes. Het werd bekroond met de Furtado-prijs van de Académie française en in 1928 opnieuw uitgegeven.

Vreemd genoeg werd het werk toen niet in het Nederlands vertaald.

Daar kwam ruim honderd jaar later verandering in.

De kleindochter van Ernest Hosten, Margareta Vanmaele, nam via een erfenis het originele manuscript van haar grootvader in ontvangst. Ze had hem zelf nooit gekend. Bij het manuscript zat ook een koffer vol brieven.

Vanmaele nam het initiatief om het boek ruim honderd jaar later in het Nederlands te bewerken, te vertalen en van toelichtende notities te voorzien.

Dat gebeurde in nauwe samenwerking met André Gysel, voormalig docent Nederlands-Geschiedenis en gids in de Westhoek, en Chris Vandewalle, de betreurde archivaris van de stad Diksmuide. Vandewalle schreef het voorwoord.

In 2018 verscheen de Nederlandse hertaling onder de titel:

Diksmuide 1914. Doodstrijd van een stad. Episodes van de Slag aan de IJzer.

Zo werd het werk van Bocquet en Hosten ruim honderd jaar later voor het eerst toegankelijk voor het Nederlandstalige publiek. De Nederlandse uitgave verscheen bij uitgeverij ElenA.

Léon Bocquet was dus niet alleen dichter en schrijver. Vlaanderen bleef een belangrijke inspiratiebron in zijn werk. Hij was ook een belangrijke promotor van de literatuur en kunst van Noord-Frankrijk en Frans-Vlaanderen.

11.08.2026