De maand juli is een heidense maand

In zijn boek “Van simpele menschen”, met naturalistische verhalen over het proletariaat in de streek van Gent, noteert Gustaaf D’Hondt een volksrijmpje uit Deinze:

In juli komt meestal
De duivel van de zolder
En brengt hij in de stal
Het schurft en de kolder.

(Kolder is een paardenziekte die, volgens het bijgeloof, aan de duivel wordt toegeschreven).

Ook John Flanders schrijft in zijn boek “Over folklore” dat ‘juli een heidense maand is’. Hij citeert de Antwerpse schrijver Lebret, die vertelde dat Lange Wapper in de warme julinachten met maneschijn met kinderen op de Paardenmarkt schuilevinkje speelde. Kiliaan noemt dat ‘schuylwinckelspel’.

Natuurlijk won Lange Wapper altijd het spel, totdat de medespelers door hadden dat hij geen schaduw had en dus met Lange Wapper te maken hadden. Gauw zetten de kleuters het op een lopen, maar dan werd het spook woedend en haalde allerlei boevenstreken uit, zolang de nacht duurde.

Na juli verliet het spook de volksbuurten en ging tijdens de oogstmaand op het platteland feestvieren. Ook in Württemberg bestaat het verhaal van mensen die in de zevende maand van het jaar zeven dagen lang zonder schaduw rondlopen.

Juli wordt vaak gezien als de maand van de oogst- en vruchtbaarheidsduivels. Denk aan de ‘korenmoeders’ of ‘korenwuven’, die soms ook zonder schaduw voorkomen.

Ook dieren spelen een rol, zoals de ‘roggewolf’ of de ‘roggebok’. Ook honden, hanen en hazen worden erbij betrokken.

02.07.2025