De eerste woordbreuk van Pietje XIV in Duinkerke was niet de laatste

Op 26 mei 1663 stuurde de Franse koning Lodewijk XIV een brief aan de magistraten van Duinkerke. Daarin schreef hij:

“Met deze brief laten wij u weten dat het onze bedoeling is dat voortaan alle verordeningen, vonnissen en uitspraken die door u worden uitgevaardigd, evenals alle akten en procedures die daaruit voortvloeien, in het Frans worden opgesteld.”

Nochtans had Lodewijk XIV slechts enkele maanden eerder, op 17 oktober 1662, de Vlaamse havenstad Duinkerke van de Engelse koning Karel II gekocht voor de som van vijf miljoen pond. In de verkoopakte was uitdrukkelijk vastgelegd dat het Nederlands de taal van het gerecht zou blijven. De Franse koning verbrak dus al snel zijn woord.

Amper twee dagen na de officiële overdracht, op 27 november 1662, stuurde Lodewijk XIV zijn intendant Jean-Baptiste Colbert naar Duinkerke.

Colbert riep de pastoor van Duinkerke en de oversten van de kloosters samen en eiste dat voortaan al het godsdienstonderricht uitsluitend in het Frans zou gebeuren.

De Vlaamse kapucijnen en recollecten werden vervangen door Franse paters. Dat experiment draaide echter op niets uit. Twee jaar later moesten de Franse paters vertrekken en keerden de Vlaamse geestelijken terug, want in Duinkerke sprak bijna niemand Frans.

Nog voor de inkt van de verkoopakte droog was, begon Lodewijk XIV zijn beloften in Duinkerke naast zich neer te leggen.

26.05.2026

De ‘Zunnekeuning’ Die geen warmte bracht

De Vlaamsgezinde directeur van het College van Hazebroek, priester Dehaene (1809-1882), stelde ooit de vraag:
“Moeten wij onze voorouders vergeten? Zouden zij niet terecht verbaasd zijn als ze ons zouden zien dansen op hun beenderen bij het bezingen van hun schaamte?”

Deze woorden schreef Dehaene als protest bij het nieuws van de oprichting van het gedenkteken voor de drie veldslagen van Kassel.

Daar moest ik aan denken bij de inauguratie deze week van een tweetalig straatnaambord in Sint-Winoksbergen: “Voetbruggetje van den Zunnekeuning.”

Het is niet omdat dit bord een mengeling is van geschreven folklorevlaamsch en Nederlands, dat het daardoor acceptabel wordt. De Zunnekeuning bracht geen warmte, maar dood en bederf. De kronieken van de zeventiende eeuw vertellen dat de meeste inwoners waren gevlucht; wie bleef, werd ziek of stierf. De hele streek werd geplunderd, afgebrand of verwoest.

Naar de woorden van priester Dehaene: het is de schaamte voorbij om in Sint-Winoksbergen, Pietje XIV – zelfs met maar een voetbruggetje – deze figuur te eren.

De katholieken onder ons zouden kunnen zeggen: vergeef de initiatiefnemers, want ze weten niet wat ze doen. Maar ik ben een pantheïst. Dat bord ontsiert het stedelijk landschap van deze Vlaamse stad en mag wat mij betreft zo snel mogelijk worden verwijderd of overgeschilderd.

04.04.2024