De winterdag, toen het jaar nog in twee seizoenen werd verdeeld

21 september stond lang geleden bekend als winterdag — het begin van de winter, in een tijd waarin het jaar nog werd verdeeld in slechts twee seizoenen: zomer en winter. De zomer begon met de avond van maart, de winter met die van september. Onze voorouders rekenden niet in kalenderjaren, maar van winter tot winter.

De avond vóór winterdag, ook wel Winternacht genoemd, gold als een mystieke nacht. In deze nacht konden jonge meisjes hun toekomst voorspellen, en dat ging als volgt:

In een kuip met water dreven twee kronen — een bloemenkroon en een kroon van stro. Het meisje werd geblinddoekt en moest er één uit het water halen. Trok ze de bloemenkroon, dan zou ze binnen het jaar trouwen. Trok ze de strokroon, dan werd het huwelijk met minstens een jaar uitgesteld.

Weinig mensen weten dat de symboliek van deze jaardeling in twee seizoenen nog steeds zichtbaar is op gebouwen in de Franse Nederlanden en de Lage Landen. Deze symbolen zijn vaak verwerkt in ankers, metselaarstekens op muren, bovenlichten van deuren, enzovoort. Ze behoren tot de oudste symboliek in onze streken.

21.09.2025