Liliane Wouters: vertalen is een kunst

Tien jaar geleden, op 28 februari 2016, overleed in Gilly (Henegouwen) Liliane Wouters, Franstalig dichteres, toneelschrijfster en vertaalster van Vlaamse afkomst. Ze werd geboren in Elsene in 1930 en groeide uit tot een markante figuur in het Belgische literaire landschap.

Wouters verwierf bijzondere faam als vertaalster van Nederlandstalige literatuur en poëzie naar het Frans. Tot haar indrukwekkende oeuvre behoren onder meer Van den vos Reynaerde en het werk van Guido Gezelle. Ook hedendaagse auteurs als Hugo Raes en Jozef Deleu konden rekenen op haar literaire precisie en taalgevoeligheid.

Daarnaast stelde zij meerdere gezaghebbende anthologieën samen over Vlaamse en Franstalige poëzie, waaronder Belles heures de Flandre (1961) en Bréviaire des Pays-Bas (1973).
Met deze publicaties maakte ze de Nederlandse poëzie en literatuur bekend voor een Franstalig publiek.

Ook als romanschrijfster liet Wouters haar stem horen. Haar autobiografisch geïnspireerde roman, gebaseerd op haar opleiding aan de normaalschool in Gijzegem, nabij Aalst, verscheen in het Nederlands onder de titel Vlaams landschap met nonnen.

Onderstaand fragment uit haar poëzie vat haar zelfbeeld en levenshouding kernachtig samen:

CHARUE JE SUIS ET RESTERAI…
« Les Flamands, ces charrues qui croient en
Dieu »
disait, pour s’en moquer, un pamphlétaire.
Charrue je suis et resterai,
Monsieur,
les pieds solidement plantés en terre,
de la tristesse plein les yeux
mais le rire éclatant, l’appétit, gargantuesque,
priant aussi souvent que je travaille, ou presque,
— ora et labora, joie, joie, joie —

Ik heb de vertaalster dan maar zelf in het Nederlands vertaald 😊 :

PLOEGSCHARE BEN IK EN BLIJF IK…
‘De Vlamingen, die ploegen die in
God geloven’
zei, spottend, een pamflettist.
Ploegscharen ben ik,
ploegscharen blijf ik,
Mijnheer,
de voeten diep in de aarde geplant,
de ogen vol droefheid,
maar de lach luidop, de honger, gulzig en groot,
ik bid zo vaak als ik werk, of bijna,
— ora et labora, vreugde, vreugde, vreugde —

28.02.2026

Liliane Wouters: vertalen is een kunst

Op 28 februari 2016 overleed de Franstalige dichteres, toneelschrijfster en vertaalster van Vlaamse afkomst Liliane Wouters. Ze werd geboren in Elsene in 1930.

Ze was een talentvolle vertaalster van talloze Nederlandstalige werken en gedichten naar het Frans, waaron der de fabel van Reinaert de Vos en de poëzie van Guido Gezelle. Ook van hedendaagse auteurs als Hugo Raes, Jozef Deleu en vele anderen.

Daarnaast schreef Wouters schreef verschillende anthologieën over Vlaamse en Franstalige dichters zoals ‘Belles heures de Flandre’ (1961); ‘’Bréviaire des Pays-Bas (1973).

Ze was ook de schrijfster van een autobiografisch roman geïnspireerd op haar ervaringen als leerling aan de normaalschool in Gijzegem bij Aalst waar ze tot 1949 blijven als een van de laatste leerlingen van de Franstalige sectie. Het boek werd in het Nederlands vertaald als ‘Vlaams landschap met nonnen.’

Hier volgt nog een uittreksel uit een tekst van Liliane Wouters :

CHARUE JE SUIS ET RESTERAI…

« Les Flamands, ces charrues qui croient en
Dieu »
disait, pour s’en moquer, un pamphlétaire.
Charrue je suis et resterai,
Monsieur,
les pieds solidement plantés en terre,
de la tristesse plein les yeux
mais le rire éclatant, l’appétit, gargantuesque,
priant aussi souvent que je travaille, ou presque,

— ora et labora, joie, joie, joie —

les étés, les hivers se suivent, moi
j’avance, les brouillards arrivent, moi,
j’avance,
Icare tombe, je vais mon
chemin, non pas cheval mais simplement
charrue, un instrument docile, un bon
outil, qui sait la force d’être sans
pouvoir, de se vouloir toujours et seulement charrue
mais par la main du
Laboureur tenue.

28.02.2025