Apocalyps nou!

Nog maar de eerste dag rond de 30°C, en daar waren ze weer: de klimaatpredikers en politieke ecologen, als muggen bij valavond. Volgens de weerman was het meteen een wereldrecord, de warmste dag sinds het begin der metingen, en bovendien dreigde er verdrinkingsgevaar voor kinderen die in rivieren en kanalen gingen zwemmen. De weerkaarten kleurden rood tot donkerrood. Ik meende zelfs bruine tot donkerbruine kaarten te zien: donkerbruin voor gebieden waar alles zou verbranden, en de rest was blijkbaar op weg naar woestijnvorming.

Ik geef toe: ik kan niet goed tegen warmte. Maar van die uitleg alleen al begin ik te zweten. Zeker wanneer beroepsmatige onheilsprofeten deze week suggereren dat meer mensen met een zwakke gezondheid zullen sterven. Dat klopt natuurlijk, maar het is niet meer dan een vaststelling bij hoge temperaturen. Zonder die experten zouden we blijkbaar niet weten dat we meer moeten drinken, fysiek rustig moeten blijven, de schaduw moeten opzoeken en best geen bontmuts dragen.

Niemand ontkent dat er doorheen de geschiedenis klimaatcycli en verschuivingen zijn geweest. Mijn dagklapper staat vol historische stormen en tornado’s, verdronken polderlandschappen en verlaten dorpen aan de Noordzeekust. En men hoeft maar naar de schilderijen van Bruegel te kijken om te zien hoe een koude periode er in de 16de eeuw uitzag.

Door de eeuwen heen zijn er meer dan genoeg sporen van klimaatveranderingen en extremen terug te vinden om te besluiten dat de mens – laat staan enkel de blanke mens – niet de enige factor kan zijn in het huidige klimaatverhaal. Dat betekent niet dat de mens geen invloed heeft, maar wel dat enige historische redelijkheid op haar plaats is.

Eind vorige eeuw stonden de kranten wekenlang vol over het ‘gat in de ozonlaag’. De toon was vaak even apocalyptisch als vandaag. Er werd gesproken over verboden, drastische maatregelen en de dreiging van een steeds groter wordend gat. Wat mij vooral is bijgebleven, is hoe weinig nuance er toen was. Achteraf bleek dat er grote onzekerheden bestonden over de omvang en de evolutie van het probleem, terwijl die in het publieke debat nauwelijks aan bod kwamen. De les die ik daaruit trok, is niet dat milieuproblemen niet bestaan, maar wel dat absolute zekerheden en rampscenario’s soms sneller worden verspreid dan de feiten zelf. Ter zake trouwens, want ik ben oprecht benieuwd: waar is dat gat in de ozonlaag eigenlijk gebleven? Ik hoor er de laatste jaren merkwaardig weinig over.

Wie zich mijn jeugdjaren met Hekkerschreeuwen en andere activiteiten herinnert, weet dat ik altijd open heb gestaan voor milieuthema’s, zolang ze niet worden gekaapt door doorgedraaide kosmopolitische ecologen. Respect voor de natuur vindt voor mij zijn voedingsbodem in tradities, culturen, landschappen en volkeren die ergens geworteld zijn. Ik heb nooit goed begrepen waarom de zogenaamd groene medemens de mond vol heeft van biodiversiteit bij planten en dieren, maar tegelijk vindt dat alle mensen dezelfde moeten worden, behalve wanneer het over exotische volkeren en identiteiten gaat.

Het klimaatverhaal en de politieke ecologie zijn voor velen uitgegroeid tot een seculiere godsdienst. Een overtuiging die de apocalyptische angst voor het einde van de wereld gebruikt – en soms misbruikt – om mensen beter te sturen, te controleren en in de pas te laten lopen.

23.06.2026

Regen in ‘Pas-De-Calais’ heeft niets te maken met overstromingen IJzer

Water- en weerpraatoverlast zonder grenzen

Lees dit artikel ook op Doorbraak: https://doorbraak.be/water-en-weerpraatoverlast-zonder-grenzen

‘Het regent in Pas-De-Calais’, zegt het journaal, ‘en dus moet de Westhoek vrezen voor nog meer wateroverlast.’ Klinkt goed. Maar het klopt niet.

‘Het regent opnieuw in Pas-de-Calais. De Westhoek moet daarom vrezen voor nog meer wateroverlast’. Ik kijk liever zelf naar de wolken dan te luisteren naar zulke weerpraatjes. Ministers poseren op de brug over de IJzer, kijkend naar de grens. Zijne majesteit waant zich even in de voetsporen van voorvader Albert I. Terwijl onze minister-president bij Iris van ’t Hof van Commerce in Stavele vergadert. Maar hoe zit dat nu met de wateroverlast die uit Noord-Frankrijk komt?

Ik wil alle West-Vlamingen geruststellen. Het kan veel regenen  in Artesië ofte Pas-de-Calais. Maar dit heeft geen druppel consequentie voor het IJzerbekken. Het waternetwerk van Artesië is niet verbonden met het IJzerbekken. Idem dito voor het prachtig watergebied van de moerassen rond Sint-Omaars dat in verbinding staat met de rivier de A. Deze rivier vormde vroeger de historische grens tussen Vlaanderen en Artesië.

IJzerbekken

Water laat zich niet temmen door een kunstmatige staatsgrens. Het IJzerbekken spreidt zich aan weerskanten van de schreve. In totaal over een oppervlakte van 1101 km2, waarvan 378 km2 in Frans-Vlaanderen. De IJzer is, van de bron in het dorpje Buisscheure tot de monding in Nieuwpoort, 78 km lang.  De 33 km op Frans-Vlaams grondgebied lijken tijdens de zomer op een idyllische waterloop. Maar tijdens het regenseizoen kan de IJzer, gevoed door de Penebeek, de Eybeek en de Zwynebeek, snel overstromen. Verschillende Frans-Vlaamse gemeenten zoals Bollezele, Ekelsbeke met haar prachtig kasteel, Wormhout en Bambeke, kennen  momenteel een gelijkaardige wateroverlast als in West-Vlaanderen.

De Moeren

Ook het gebied van de Moeren beïnvloedt  het watersysteem in het gebied van Bachten de Kupe. De waterregeling dateert van voor de jammerlijke aanhechting van dat stukje Vlaanderen bij Frankrijk. Vandaag is alles met ‘internationale’ verdragen geregeld. Het overtollige water van de ‘Kupe’ kent geen grenzen en loopt of naar Duinkerke of naar Nieuwpoort. Zie hierover mijn artikel in Doorbraak uit 2020.

Franse slag

De Franse overheid is op wateroverlast niet beter voorzien dan de Vlaamse. Integendeel. Er zijn verouderde pompinstallaties in Kales, een nieuwe pomp in Duinkerke die nog niet operationeel is omwille van onenigheid over de … garantie. En daarnaast ook de klassiekers: wijken die gebouwd zijn in het overstromingsgebied, weiden aan de oevers nodig als natuurlijke winterbedding die tot velden zijn omgeploegd, wateringen en beken die niet of niet tijdig worden onderhouden en te zware landbouwmachines die de grond aantasten en verdichten.

De ‘Belgen’ moeten dat oplossen

Wellicht leeft ook bij de Franse overheid het idee dat water toch naar zee vloeit. En dus dat de grootste miserie door de buur zal worden opgelost. Ieder aan zijn kant van de schreve, wijzend naar de andere. Zo  gaan we dat in de Westhoek uiteraard niet kunnen oplossen.

In de Westhoek verwacht men iets anders dan ministers, koning  en president voor de foto. De centen van Europa dat zich met alles moeit, maar niet met de IJzer, zijn hier broodnodig. Er is nood aan oplossingen, zonder belerende vingers van groene professoren in ivoren universiteiten. De mensen uit de Westhoek weten waarover het gaat, ze kennen de toestand en moeten dus de eerste gesprekspartners zijn. Hun boerenverstand kan natuur en landbouw heus wel verzoenen. In ’t Hof van Commerce weten ze raad.

21.11.2023