Vrijheid, Gelijkheid en… één broederlijke taal

Op 29 september 1793 verklaart de revolutionaire, jakobijnse priester abbé Henri Grégoire voor het Comité van Openbaar Onderwijs:

“De nuttige kennis zal zich, als een zachte dauw, over de gehele massa van de individuen die de natie vormen verspreiden; zo zullen geleidelijk de lokale tongvallen verdwijnen, evenals de dialecten van de zes miljoen Fransen die de nationale taal niet spreken (…). Het is belangrijker dan men denkt om deze verscheidenheid aan grove taalvormen uit te roeien, die de kindertijd van de rede en de ouderdom van de vooroordelen verlengen.”

Frankrijk telde toen niet alleen zes miljoen Fransen die de Franse taal helemaal niet konden spreken, maar ook nog eens zes miljoen die het Frans uitsluitend konden verstaan. Samen waren dat twaalf miljoen Fransen op een bevolking van ongeveer 28 miljoen: 42 procent van de bevolking.

Het doel van de Franse revolutionairen was niet zozeer om iedereen Frans te leren, maar om de andere talen en taalvarianten te verdringen en uiteindelijk uit te schakelen ten voordele van het Frans.

Abbé Grégoire was een van de belangrijkste figuren achter deze politiek. Hij bracht de talen en dialecten van Frankrijk, met uitzondering van het Frans, onder in de categorie van de te bestrijden overblijfselen van het feodalisme. Het Frans werd als het ware gesublimeerd tot de zogenaamde taal van de vrijheid.

Tweehonderd jaar later vond de socialistische Franse president François Mitterrand het nodig de resten van de verantwoordelijke voor deze culturele genocide naar het Panthéon in Parijs over te brengen.

Voor mij is dat een illustratie van de vaststelling dat men van links tot rechts, en binnen vrijwel alle Franse politieke stromingen, aanhangers vindt van de obsessieve Franse centralisatie en van het onderdrukken van de volksculturen.

Dat is mede de reden waarom ik nooit meer een voet zet in deze marmeren catacomben van de zogenaamde één en ondeelbare Republiek, waar de grote pauwen van de Franse staat luguber bijeenhokken.

MIJN BOEK TAALMOORD

Over deze Franse culturele genocide gaat mijn boek TAALMOORD – over taal, identiteit en gemeenschap.

Deze uitgave van Ertsberg is te koop in elke goede boekhandel. Voor een gesigneerd exemplaar kun je uiteraard ook bij mij terecht.

29.09.2026