Stavele in vuur en vlam: “De dag van elk voor zijn  zelven”

Op Goede Vrijdag 25 april 1794 dringen Franse revolutionaire troepen het dorpje Stavele binnen. Ze plunderen en voeren een waar schrikbewind langs de IJzer, dat aan tientallen onschuldigen het leven kost.

In de dagen voordien staat de hele Westhoek onder spanning. Geallieerde legers liggen verspreid over Vlaanderen, terwijl generaal Jean-Charles Pichegru zijn aanval voorbereidt. De IJzer en omliggende waterlopen vormen een laatste verdedigingslijn. Boeren uit Stavele en omstreken werpen haastig verschansingen op om de vijand tegen te houden.

Op 24 april eisen de Fransen de wapens op, maar de lokale leiders weigeren. De spanning stijgt.

Op 25 april breekt de hel los. Franse troepen stromen massaal toe en breken door de verdediging. De boeren wijken al vechtend terug, terwijl paniek uitbreekt: vrouwen, kinderen en ouderen slaan massaal op de vlucht. De streek wordt overspoeld door chaos en angst. Niet voor niets blijft deze dag bekend als “de dag van elk voor zijn zelven”.

De boerenzoon Carolus De Rache uit Stavele getuigt:

‘ik klom op een boom.Langs alle kanten zag ik niets anders dan vuur, heel Stavele stond in brand… niets ervan bleef gespaard! … Het was waarlijk een zee van vuur… Die aanblik vervulde het hart van de arme vluchtelingen met radeloze schrik.’

Wido

25.04.2026