Duitse lentefoffensief: apocalyps in de Westhoek

Het Duitse lenteoffensief van april 1918 in de Westhoek maakt deel uit van de Kaiserschlacht, de laatste grote poging van Duitsland om de oorlog in het westen te winnen vóórdat Amerikaanse troepen massaal arriveerden. Het doel was meer bepaald de havens van Duinkerke en Kales in handen te nemen.

Op 11 april 1918 kwam de Duitse keizer Wilhelm II persoonlijk naar het front. Hij moest onverwacht halt houden in het grensstadje Wervik: er waren een eindje verder vliegtuigbommen gemeld en de weg was dus niet veilig verklaard.

Twee dagen later, op 13 april, werd de verplichte evacuatie bevolen voor de inwoners van het dorp Dranouter. Voor de mensen uit Loker, Westouter en Reningelst was het vertrek nog niet verplicht, maar wel sterk aanbevolen.

Op dezelfde dag begint de zogenaamde Slag van Hazebroek, lokaal zo genoemd en te situeren als een episode binnen de Slag aan de Leie: de Duitsers slagen erin een bres te slaan in de Britse verdedigingslinies. Het duurt nog een paar lange dagen om de Duitse troepen uiteindelijk en met moeite tot staan te brengen.

Maar de Duitsers tegenhouden lukt niet overal: op 14 april worden de Britten door Duitse troepen verjaagd uit Nieuwkerke. De gevechten zijn fel: men telt ongeveer 140 doden aan beide zijden samen.

Op 16 april begint de slag om de Kemmelberg, voorheen een idyllische, beboste plek bezaaid met prachtige lentebloemen; na dagen van strijd wordt ze omgewoeld tot een apocalyptisch landschap van versplinterde boomstammen en vervuilde lucht, waar duizenden de dood vinden. De heuvel wordt uiteindelijk op 25 april door de Duitsers ingenomen.

Het is in die periode dat, in alle gemeenten tussen Armentiers en Kaaster waar het front zich moeizaam verplaatst, plaatsen als Belle en Meteren voor meer dan 98% van de kaart worden geveegd—een verwoesting die vandaag nog zichtbaar is in het straatbeeld, waar vrijwel alle huizen en gebouwen dateren van na de oorlog. Andere gemeenten, zoals Vleteren en Kaaster, ondergaan zware beschadigingen door de met zwaar geschut bewapende antagonisten.

En de Duitse keizer? Op 18 april meldt Stijn Streuvels in zijn dagboek dat hij in Adegem wordt gesignaleerd, samen met zijn staf, geleid door de generaals Erich Ludendorff en Paul von Hindenburg. Daar zou hij zijn blijde intrede in de  totaal verwoeste stad Ieper hebben voorbereid—een intrede die nooit heeft plaatsgevonden.

11.04.2026