WIDOPEDIA
Een blog over Frans-Vlaanderen, de Nederlanden en Europa
Wido Bourel

Meest recente berichten
Archieven
Kernwoorden

Sint-Maarten: de biet van Broere had gewonnen.

Wat doe je op een regenachtige 11 november? Gisteren dook ik in de oude foto’s van mijn ouders en grootouders. Wie precies wie is, blijft vaak giswerk wanneer er op de keerzijde geen namen staan vermeld. Tante Margriet of nonkel Henri? Soms valt het niet meer te achterhalen.

Tussen de vergeelde foto’s en krantenknipsels ontdekte ik een klein artikel met foto. Mijn moeder hield zorgvuldig alles bij wanneer een bekende in de krant kwam. Boven het knipsel had ze in haar herkenbare, bijna plechtige handschrift geschreven: “Voix du Nord – Pascal eerste prijs van de school – 12 november 1969.”

Pascal Bourel (1959-2007), voor de intimi gewoon Broere, staat daar als tienjarige jongen op de foto. Hij had blijkbaar de eerste prijs van de lagere school van Kaaster gewonnen voor zijn Sint-Maartenslantaarn. Voor mijn broer zal die eerste prijs toen ongetwijfeld iets bijzonders zijn geweest.

Wellicht was de gemeente toen pas begonnen met het organiseren van een Sint-Maartensstoet. De scholen werkten mee om een oude traditie nieuw leven in te blazen.

Maar in mijn vroegste herinneringen was er nog geen stoet. Wanneer de avond viel, trokken we met enkele broers, zussen en buurkinderen van huis tot huis. Niet in een lange optocht, maar in kleine groepjes. We zongen voor een centje, een koek of een snoepje. De ouders liepen soms mee met de allerkleinsten, die wat bang waren in het donker of om ongelukken met de kaarsen te vermijden.

Al die kleine schaduwen in de pikdonkere novembernacht hadden iets magisch. Bijna elk huis deed toen nog open. Sterker nog: wij mochten van onze ouders niet eens aanbellen. De deuren gingen vaak vanzelf open zodra men het gezang of het geroezemoes op straat hoorde.

In Kaaster zongen ze een Sint-Maartenslied dat half Vlaams en half verfranst was:

Sint Maarten

boele boele boele,

À la rue d’andouille

à la rue des Capucins

Chique à la boudin

gript een stok

en slaat hem op z’n kop…

Zelf zongen we de volledige Vlaamse variante:

Sinte Maarten

Boele, boele, boele

en grypt een stok

en slaat hem op z’n kop

en dat hy daarmee deure loopt!

DE LANTAARN

Zo’n lantaarn maken was bij ons thuis een heel ritueel.

Samen met mijn vader mochten mijn broer, mijn zus en ik bij een boer uit de buurt, of in den koolhof, een mooie voederbiet uitkiezen. Vader nam vervolgens rustig zijn tijd om met de grote brames drie bieten uit te hollen en ze om te toveren tot echte lantaarns.

Hij had zelfs zijn eigen systeem bedacht om er een handvat aan te bevestigen. Het afgesneden kapje kon als een deksel worden opgetild om een kaarsje te plaatsen. Er was wel één nadeel: het gat bovenaan, dat als schouw diende. Daar kon je je vingers aan verbranden, al hield het tegelijk je handen warm.

De pluimen op de foto hoorden eigenlijk niet bij de traditie. Dat was een fantasietje van Broere zelf. Misschien waren het precies die pluimen die hem zijn eerste prijs hebben opgeleverd.

Gepubliceerd

12.11.2026

Kernwoorden
Reacties