Vital Celen, Een pionier van de Frans-Vlaamse zaak

Op 8 september 1956 overleed in Antwerpen Prof. Dr. Vital Celen (°1887), germanist, hoogleraar Nederlandse letterkunde en schrijver. Celen verwierf vooral naam als kenner van de Duinkerkse dichter Michiel de Swaen (1654–1707). Zijn studie van De Swaen bracht hem in contact met Frans‑Vlaanderen, een regio die zijn levenslange belangstelling zou bepalen.

Tussen 1927 en 1934 publiceerde Celen, met steun van Camille Huysmans en Maurits Sabbe, de volledige werken van De Swaen. Het was een titanenwerk dat vandaag nauwelijks nog denkbaar is.

Gaandeweg ontpopte Celen zich tot een pionier en onvermoeibare pleitbezorger van de Frans‑Vlaamse zaak in Vlaanderen. Hij onderhield nauwe banden met drie generaties Frans‑Vlamingen: – prof. Camille Looten – Jean‑Marie Gantois, leider van het Vlaams Verbond van Frankrijk – dichter Emmanuel Looten.

Achter de schermen leverde Celen talloze diensten: hij schreef artikels, vertaalde teksten, hielp publicaties mogelijk maken en stelde zijn netwerk royaal ter beschikking. Hij werd zo een discrete maar cruciale schakel in de culturele heropleving van Frans‑Vlaanderen.

In de jaren ’40 en ’50 schreef Celen de belangrijkste boeken over het onderwerp, waaronder: • Fransch‑Vlaanderen. Letterkundige betrekkingen met Vlaanderen. Herleving van het nationaliteitsgevoel (1933) • Zoo schrijven de Fransch‑Vlamingen (1943) • Frans‑Vlaanderen in woord en beeld (1948) • Het Nederlands in Duinkerke door de eeuwen heen (1951) • Stemmen van trouw uit Frans‑Vlaanderen (1954)

Bij zijn begrafenis in Hulshout, zijn geboortedorp, was een delegatie Frans‑Vlamingen aanwezig, met voorop Jean‑Marie Gantois en Emmanuel Looten. Op zijn opvallende grafsteen is een kaart van de Nederlanden — mét Frans‑Vlaanderen — in het steen gebeiteld, als blijvend symbool van zijn engagement.

08.09.2026