Olier Mordrel: “Zelfs aan het einde van de wereld blijft mijn hart met Bretagne verbonden”

Op 1 juli 1934 lanceerde de Bretoense nationalistische ideoloog en schrijver Olier Mordrel (1901-1985) het tijdschrift Stur (Bretoens voor ‘roer’).

De verschijning ervan was reeds in januari 1934 aangekondigd in het blad Breiz Atao:

“Al vele jaren koesteren wij het plan een driemaandelijks tijdschrift voor Bretoense studies op te richten. Een congres van de Bretoense Autonomistische Partij had dit principe reeds goedgekeurd. Met Stur willen wij onze beweging het specifiek Bretoense intellectuele werkorgaan geven dat haar altijd heeft ontbroken. Het zal de nationalistisch gezinde en ontwikkelde Bretoense elite samenbrengen om een geestelijke gemeenschap en eenheid van denken tot stand te brengen. Het doel is er een strijdinstrument voor de Bretoense zaak van te maken.”

Stur stond open voor de nationaal-revolutionaire ideeën die zich in die periode in verschillende Europese landen verspreidden. Binnen de Bretoense beweging zelf spraken sommige critici zelfs van een vorm van “Bretoens nationaalsocialisme”.

In 1937 verscheen in Breiz Atao een kritisch artikel waarin het tijdschrift onder meer werd verweten het Frans te gebruiken in plaats van het Bretoens. Ook Mordrels nordicisme en zijn anti-Latijnse oriëntatie werden bekritiseerd. Tegelijkertijd werd het belang van Stur voor de Bretoense beweging erkend, op voorwaarde dat het “trouw zou blijven aan de Bretoense bodem en zich niet zou verliezen in de nevelen van het Noorden”.

Mordrel reageerde hierop met een verduidelijking van zijn uitgangspunt:

“Mijn uitgangspunt is niet Bretagne te nemen zoals het is: onwetend, beschaamd, misleid, afgedwaald en verfranst. Mijn taak is Bretagne weer op te richten en richting te geven.”

Hij beklemtoonde bovendien dat zijn nordicisme niet van etnische, maar van spirituele aard was.

Stur verscheen van 1934 tot 1944, met een onderbreking van drie jaar aan het begin van de Tweede Wereldoorlog.

OVER OLIER MORDREL

Olier Mordrel werd geboren op 29 april 1901 in Parijs. Van opleiding was hij architect. Na de Eerste Wereldoorlog groeide hij uit tot de belangrijkste ideoloog van het Bretoense nationalisme. Hij was een van de stichtende medewerkers van Breiz Atao en medeoprichter van de Bretoense Autonomistische Partij in 1927.

Vanaf het einde van de jaren dertig evolueerde hij steeds meer in de richting van de Duitse Nieuwe Orde. Tijdens  de Tweede Wereldoorlog stond hij open voor samenwerking met Duitsland Hij zag in de Duitse bezetting een kans om de onafhankelijkheid van Bretagne  te bereiken. Echter, zijn relatie met de Duitsers verslechterde uiteindelijk.De Duitsers, die hem aanvankelijk als een nuttige bondgenoot beschouwden, promootten hem later naar een positie in Duitsland zelf. Dit was een manier om hem en zijn invloed in Bretagne te beperken, omdat zijn nationalistische activiteiten soms conflicteerden met de Duitse belangen.

Na de Bevrijding werd hij tweemaal ter dood veroordeeld: Hij werd twee keer ter dood veroordeeld: een eerste  keer in 1940 door een Franse militaire rechtbank en opnieuw in 1946, tijdens het proces tegen de Bretoense nationalistische leiders. Hij week daarop uit naar Argentinië, waar hij gedurende 22 jaar in ballingschap leefde.

In 1972 keerde hij in alle discretie naar Bretagne terug. Als bevoorrechte getuige publiceerde hij verschillende merkwaardige boeken over de geschiedenis en de actualiteit van het Bretoense nationalisme. Enkele titels: Breiz Atao, histoire et actualité du nationalisme breton (1973); La voie bretonne, Nature et Bretagne (1975); Les hommes-dieux. Récits de mythologie celtique (1979); L’Idée bretonne (1981); Le mythe de l’Hexagone (1981); La Bretagne (1983).

Olier Mordrel overleed op 25 oktober 1985 in Quimper, Bretagne.

01.07.2026