Eerste Oranjetreffen in Diest

Ik was gisteren, 12 april, aanwezig op het eerste nationale Oranjetreffen, georganiseerd door onze vrienden van Marnixring Diest Oranjestad.

Tijdens een plechtigheid in de Sint-Sulpitiuskerk in de voormiddag werden bloemen neergelegd aan het graf van Filips-Willem, Prins van Oranje (1554–1618). Als heer van Diest koos hij deze kerk als zijn laatste rustplaats.

Tijdens de druk bijgewoonde academische zitting namen verschillende vooraanstaande sprekers het woord en werd de eerste Oranjepenning uitgereikt aan diplomaat Axel Buyse. Een uitstekende keuze: ook in Frans-Vlaanderen zijn wij Axel Buyse dankbaar voor zijn discrete maar belangrijke inzet achter de schermen om contacten te faciliteren, onder meer op het vlak van het onderwijs van de Nederlandse taal.

ONTVOERD, GEGEZELD OF MEEGENOMEN?

Filips Willem was de oudste zoon van Willem van Oranje en studeerde in Leuven. Op een bepaald moment werd hij daar door de Spanjaarden onder arrest geplaatst in het refugiehuis van de abdij van Sint-Truiden, waar hij verbleef. Vervolgens werd hij naar Spanje overgebracht, waar hij een kwart van zijn leven gedwongen moest verblijven om zo druk uit te oefenen op zijn vader — een vader die hij nooit meer levend zou terugzien.

Historicus M. van der Eycken nam tijdens de academische zitting het woord en verdedigde de stelling dat de overbrenging naar Spanje geen ontvoering was. Een merkwaardige stelling, gebaseerd op bronnen die geen bewijs leveren van een gijzeling of van geweldpleging.

Een gebrek aan bewijs is echter niet altijd overtuigend: hoe kan men het anders noemen dan een gijzeling wanneer een kind van dertien jaar, zonder medeweten van zijn ouders, door de vijand wordt meegenomen; zeventien jaar lang gedwongen in Spanje verblijft; en onder dwang een eenzijdige katholieke opvoeding krijgt?

Deze episode doet eerder denken aan een diplomatieke variant van de janitsaren: zonen van christelijke families die in het Midden-Oosten werden ontvoerd, vervolgens volgens de regels van de islam werden opgeleid en ingezet als elitesoldaten in dienst van het Ottomaanse Rijk, vaak om op te treden tegen christelijke gebieden en bevolkingen waaruit zij zelf afkomstig waren.

De laffe politieke bedoeling van Spanje was nochtans overduidelijk: de vader treffen door de oudste zoon — en dus erfgenaam — mee te nemen en hem achter de hand te houden voor latere politieke doeleinden. Dat een kind van dertien jaar meegaand was, zich al dan niet verzette, en of er nu vier soldaten met hellebaarden of een heel regiment nodig was om hem mee te nemen, verandert daar niets aan.

SUCCES

Correct stond in het programmaboekje dat de prins van Oranje werd ontvoerd, en deden de overige sprekers hun best om het belang van samenwerking en verbondenheid tussen Noord en Zuid in de verf te zetten. Dit eerste Oranjetreffen was perfect georganiseerd en druk bijgewoond: kortom een succes.

Knap gedaan door onze Marnixvrienden van Diest.

13.04.2026