Het gebeurde op mijn verjaardag

16 februari 1128
In Gent vindt een volksvergadering plaats waarbij de burgers graaf Willem Clito ter verantwoording roepen wegens het schenden van bepaalde van hun rechten. Dit vormt een van de vroege fundamenten van volkssoevereiniteit in West-Europa, bijna een eeuw vóór het beroemde Magna Carta in Engeland. Het discours dat hier wordt gevoerd, is voor die tijd werkelijk revolutionair. Het Plakkaat van Verlatinghe uit 1581, waarin de trouw aan de Spaanse koning wordt opgezegd, grijpt terug op ditzelfde principe: het volk heeft het recht zijn heer af te zetten wanneer deze zijn verplichtingen niet nakomt.

De gebeurtenissen in Gent leiden op 22 augustus 1128 tot het Privilegie van Sint-Omaars, ondertekend door negen baronnen, waarin opnieuw het recht van weerstand tegen een meinedige heer wordt bevestigd. Het gezag wordt hierdoor in feite overgedragen aan de stedelijke gemeenschap, wat een belangrijke rol speelt in de verdere ontwikkeling van de steden in West-Europa.

16 februari 1164
De Sint-Julianavloed treft Noord-Nederland en Duitsland en veroorzaakt duizenden slachtoffers.

16 februari 1568
Overlijden in Recklinghausen (Westfalen) van Hendrik, graaf van Brederode, lid van het Eedverbond der Edelen en aanvoerder van de Geuzen.

16 februari 1922
Felix Timmermans, schrijver van onder andere Pallieter en Pieter Bruegel, ontvangt de driejaarlijkse Staatsprijs voor Literatuur.

16 februari 1981
Overlijden in Kusel (Rijnland-Palts) van de Nederlandse filoloog, prehistoricus en musicoloog Herman Wirth (volledige naam: Herman Felix Wirth Roeper Bosch). Wirth (°1885, Utrecht) raakt al vroeg geïnteresseerd in de Duitse jeugdbeweging, de Wandervögel, en sticht later de Dietse Trekvogels. In 1910 promoveert hij met een proefschrift over de ondergang van het Nederlandse volkslied, wat hem in contact brengt met Eugeen van Oye en andere Vlaamsgezinden. Na een periode als docent filologie aan de Universiteit van Bern, verblijft hij in Vlaanderen, waar hij tijdens de Eerste Wereldoorlog het activisme steunt.

Wirth vertegenwoordigt de völkische stroming in de Nederlanden en later in Duitsland tijdens het interbellum. Zijn werk verschuift geleidelijk naar symbolenkunde; hij publiceert verschillende werken over de voorgeschiedenis en symboliek van Noordwest-Europa, met bijzondere aandacht voor het Friese volk. Ondanks deze betrokkenheid wordt hij door de nazi’s afgewezen en in 1938 ontslagen als hoofd van het Deutsches Ahnenerbe, een SS-onderzoeksproject dat hij in 1935 hielp oprichten. Na de Tweede Wereldoorlog verricht hij prehistorisch veldonderzoek in Zweden en publiceert onverdroten verder over symbolenkunde en oerreligie.

16 februari 1997
Overlijden in Cadzand van Lode Claes, politicus en socioloog. Hij wordt in 1968 senator voor Brussel, verlaat de Volksunie na het Egmontpact en sticht in 1977 de Vlaamse Volkspartij. Zijn visie op de Vlaamse en Belgische politiek komt onder andere tot uiting in zijn boeken De afwezige meerderheid (1985) en De afwendbare nederlaag (1986). Tegen het einde van zijn leven ziet hij alleen nog Vlaamse zelfstandigheid als uitweg. Lode Claes wordt beschouwd als een van de zeldzame Vlamingen met een heldere kijk op de rol van Frankrijk achter de schermen van de Belgische macht.

16.02.2024