"Rattachisme"

"Rattachisme" betekent : het streven van sommige Franstaligen in België om het gebied waar zij wonen "opnieuw" (re-) aan te hechten (-attacher) bij Frankrijk. Een eigenaardig woord voor een eigenaardige zaak.

Een eigenaardig woord, want "rattachisme" is geen Frans en wordt in de Petit Larousse of in de Petit Robert niet vermeld. Het is dus een typisch Belgische term, uit de wereld van journalistiek en polemiek.

Een eigenaardige zaak, want de misleiding zit al in het woord ingebakken: door naar een "opnieuw" aanhechten te verwijzen, wil het "rattachisme" zichzelf een historische legitimatie geven die volkomen vals is. Geen enkel gebied in België waar nu Frans wordt gesproken heeft ooit deel uitgemaakt van Frankrijk. Zowel Luxemburg, Henegouwen, Namen als natuurlijk ook (Waals-) Brabant hebben altijd bij de Nederlanden gehoord. Luxemburg werd in 1831 uiteengerukt in een Belgische provincie en een Groothertogdom dat tot in 1867 Nederlands kroongebied was. Het prinsbisdom Luik heeft van in de vroege Middeleeuwen tot 1792 rechtstreeks van de Duitse keizer afgehangen. Het is dus onzin te beweren dat Wallonië (en Brussel?) historisch bij Frankrijk horen.

Wie spreekt Frans?

Ook etnische of taalkundige argumenten kunnen het "rattachisme" niet onderbouwen. Van wat werkelijk gesproken wordt bezuiden de taalgrens, n.l. de Waalse dialecten, hoort alleen het Henegouws bij het Frans, meer bepaald bij het Picardisch. De andere Waalse dialecten hebben zich zelfstandig, naast het Frans, ontwikkeld uit het Gallo-Romaans, met een grote Germaanse inslag. Van het Luiks of het Naams begrijpt een Parijzenaar weinig. Het in Wallonië gesproken "beschaafd" Frans is in Frankrijk vaak het voorwerp van spot. Niet dat ik deze arrogantie deel, maar het is gewoon een vaststelling.

Anschluss of aanhechting ?

Natuurlijk zou het kunnen dat het Franstalige "rattachisme" verwijst naar een incident uit onze geschiedenis n.l. de aanhechting bij Frankrijk van de volledige Zuidelijke Nederlanden ("België" en Luxemburg) in 1795. In dat geval staat het "rattachisme" voor een Anschluss van zowel Vlaanderen als Wallonië en Luxemburg bij Frankrijk. Een oorlogsscenario dus.

Blijft de mogelijkheid dat met "rattachisme" de aanhechting van Wallonië bij Frankrijk bedoeld wordt. Alhoewel het geenszins zeker is dat de "rattachisten" deze minimale doestelling nastreven – ze zijn verdacht vaag over de territoriale uitgebreidheid van hun streven – verdient dit "rattachisme" ernstig te worden genomen. Wie zich beroept op het zelfbeschikkingsrecht der volkeren, zoals de Vlaamse Beweging traditioneel doet, moet dit ook aan anderen gunnen, bv. aan de Walen. En als ze ooit met een democratische meerderheid beslissen dat ze bij Frankrijk willen aansluiten, dan hebben wij dat te respecteren.

De eindtermen van het "rattachisme"

Als het "rattachisme" dreigt zie hier drie belangrijke voetnoten:

Ten eerste moet geëist worden dat het Duitstalige gebied en de provincie Luxemburg hoe dan ook hun eigen weg mogen gaan. Daar is volgens opiniepeilingen immers om en rond de 40 % gewonnen voor een aansluiting bij resp. een hereniging met het Groothertogdom.

Ten tweede Vlaanderen moet dringend Europese bondgenoten zoeken opdat Frankrijk zich nooit tot aan de poorten van Brussel zou kunnen uitstrekken. Een grens met Frankrijk ergens door het Zoniënwoud, kan niet de gewenste uitkomst zijn van tweehonderd jaar Vlaamse strijd, De druk op Brussel, op Vlaams-Brabant, zeg maar op heel Vlaanderen zou hierdoor ondraaglijk toenemen.

Ten derde: "rattachisme" of niet, de Vlaamse democratische meerderheid in dit land moet de namen en de merken "Belgium – België – Belgique - Belgiën" claimen en ervoor zorgen dat deze namen in geen geval nog mogen worden gebruikt door de ex-deelgebieden. Stel je even voor: het nieuw Frans departement met de naam département rattaché de la Belgique, of de nieuwe – zij het ingekrompen - staat België, gaan over tot de orde van de dag terwijl Vlaanderen jaren zwoegt om haar bekendmaking en haar vertegenwoordiging in de wereld rond te krijgen! Zo een fout komt men nooit te boven.

Als Frans-Vlaming wens ik de "rattachisten" bijzonder welkom in de schoot van la mère patrie. Ze worden het Franse departement nummer 102. Een snelle inburgeringtest is aan te raden. Hij die niet weet dat in Frankrijk de woorden transfers, pariteit en faciliteiten een andere betekenis hebben is gebuisd. Haalt evenmin de eindtermen hij die de Marseillaise aanvangt met Ô Belgique, ô mère chérie.

Wido Bourel

 

 

randomness