Kats in zaks, een lied met ingweoonse klanken

Jan Huyghe, met trekzak

Jan Huyghe, met trekzak

Van onze West-Vlaamse vriend Jan Huyghe ontving ik dit merkwaardig liedje met ingweoonse, Zeegermaanse klanken. Jan is germanist van opleiding en de bezieler van de volkskunstgroep Sinksenbruid. Enkele liejdes uit hun  repertoire kan u beluisteren als u klikt op sdemoen.wixsite.com/-sinksenbruid

 
Voor mijn lezers en alle liefhebbers van het Westvlaams aan beide kanten van de Schreve.
 
 
 
 

Kats in zaks

(met 99 Ingweoonse meervouden)


 

1. Mensjen hort een keer naar mie:

leert West-Vlaams in één twee drie,

van de kust, aan nuze woonst!

‘t Is echt iets butengewoons:

overschot van Ingweoons…

 

“Katten” hoor j’in heel het land

aan de Scheld’en de Maaskant.

Maar bie nuus zeggen we “kats”,

en van “ratten” maak’n we “rats”,

met een hocus pocus pats…

 

Refrein: Kats in zaks, rare klaps

om ter schoonst Ingweoons,

Kustgermoans, Oednederlaans…

 

2. Hanen, honden, en konijn,

kiekens, mollen, ook het zwijn,

dat zijn oans, kieks, keuns en mols,

oêns en zwiens loop’n ossan krols,

en ze leggen grote drols

 

Wat gezeid van stiers en beers

snoeks en sprots al zonder kleers?

Ruuns en moers en worms en puuts,

kauws en wulfs en buks en buts,

en in de lente loopse ruts..?

 

Refrein

Kats in zaks, rare klaps

om ter schoonst Ingweoons,

Kustgermaans Oednederlaans…

 

3. In me stol een koppel muuls

en me dak vul blaars en uuls!

Aan den toog stoefers en luls,

dikke krops en fraaie knuls,

slimme keis en dwaze snuls

 

 

 

Pas goed op voor pits en kuuls,

broks en stiks en kraks en buuls,

knauws en klauws en duws en klops,

kaps en steks en wroengs en dops,

of ems en broeks vall’n zonder knops

 

Refrein: Kats in zaks, rare klaps…

 

4. Zorg thuus maar voor stoors en stoels

voor veel vorms en rare smoels,

wuufs en zeuns en zots en gaais,

liefs en joêns in oude baais

kletse baans in scherpe draais

 

Knols en kools van een hoop huts,

in pots en pans den hutsekluts!

Kuust de vloers met prop’re dweels,

breis en spreis in glieke deels,

trekken aan dezelfste zeels

 

Refrein: Kats in zaks, rare klaps…

 

5. Dams en duums en pleks en raps,

oarms en riks en schoers en taps.

Staals en steens en voers en biels,

stuws en wols en zwerms en wiels

da’s een reke zonder brils

 

Hier komm’n d’èns van me gezwans

wèèr j’ossan met aans en taans.

Ook al hè je dertien stiels,

spant de derms voor rake piels

naar je doels op duzend miels..!

 

Refrein: Kats in zaks, rare klaps…


                                                                                                  Jan Huyghe

 

*Ingweoons: aan de kusten van de Noordzee ontstond (vanaf de 5de eeuw, t.g.v. de volksverhuizingen van de Germanen naar West-Europa) Ingweoons. Dat zijn taalverschijnselen zoals meervouden op –s (vb. “nestas” in het Oudnederlands). In het Engels van nu zijn die de regel: “nests”. In het huidig Nederlands niet: “nesten”. In het West-Vlaams zijn er wél nog meervouden op –s: dus Ingweoonse relicten van ca. 1.500 j. geleden Die taalverschijnselen (ingweonismen) kwamen enkel voor in kustgebieden, niet het binnenland.

Vrij naar: https://kunst-en-cultuur.infonu.nl/taal/155792-het-ontstaan-van-de-nederlandse-taal.html