De barbaren van Beaulieu

Vlaamse industriëlen slopen een historische hoeve in Frans-Vlaanderen (09 2010)

Net over de grens met Wervik, lig Busbeke (Bousbecque) in Frans-Vlaanderen. De groep Beaulieu is er eigenaar van industriegrond met daarop de kasteelhoeve van Busbeke. Delen van deze gebouwen gingen terug tot de 15e eeuw en waren de laatste getuigen van het bekende kasteel, ooit eigendom van de befaamde humanist en diplomaat Ogier van Busbeke (1522-1591).

Ik schrijf “gingen terug” en “waren” want Beaulieu is op 11 september jl. er in geslaagd deze plaats van herinnering met de grond gelijk te maken. Om maximaal geld te halen uit de verkoop van vijf hectaren industriegrond door deze van alle obstakels te ontdoen voor een mogelijke koper. De kasteelhoeve was het obstakel en moest tegen de grond. .

Plaatselijk actiegroepen voor het behoud van het historische patrimonium van Busbeke hadden in 2009 een aanvraag ingediend om de site te laten beschermen. Er kwam alvast een voorlopige gunstig advies van de bevoegde Franse instanties. Terwijl Beaulieu - toen al - het onderzoek belemmerde.

Wellicht daarom besloot Beaulieu iedereen in snelheid te nemen. Op slinkse wijze begon men met de afbraak van de gebouwen langs de achterzijde zodat niemand iets kon merken. Toen wakkere burgers het vrachtwagenverkeer verdacht vonden was het te laat: op 11 september ging de hele gebouw tegen de vlakte.

Natuurlijk is volgens Beaulieu is er niets aan de hand: “Het gaat om een oud vervallen gebouw” en “het gebouw was niet beschermd en paste niet in de site”, aldus Steven Ryon woordvoerder van Beaulieu Industrial Group. Een gebouw dat er al 500 jaar staat maar niet in de site past. Je moet het maar durven zeggen.

Dit kon uiteraard ook niet gebeuren zonder de collaboratie van het plaatselijke gemeentebestuur. Beaulieu heeft zo zijn methodes en deed zijn reputatie alle eer aan. Tot grote ergernis van de plaatselijke actiegroepen verklaarde de burgemeester van Busbeke doodernstig dat de keuze tussen tewerkstelling door het aantrekken van nieuwe bedrijven en het behoud van het patrimonium snel is gemaakt. Waar heeft men dit nog gehoord: in dit dossier waant men zich even in Doel.

Eerlijkheidshalve dient geschreven dat Beaulieu zich des te minder heeft aangetrokken van de hele zaak omdat deze kasteelhoeve – mede door hun toedoen - al lang in bedenkelijke staat was. In zijn roman Busbeke of de thuiskomst, verschenen in 2000, beschreef Willy Spillebeen de kasteelhoeve in minder fraaie bewoordingen: “Van het kasteel van Ogier van Busbeke, hier Auger de Bousbecque of Busbecq, restte (…) de slottoren. Er is een smerige hoeve tegen- en achteraan gebouwd. Een reusachtige fabriek die formica produceert en gebouwd werd met schreeuwlelijke wit-groene plastiekplaten, verstikt kasteel en hoeve binnen haar L-vorm en sluit ze totaal van de Leie af.”

Maar de verdiensten van Ogier van Busbeke waren groot genoeg omdat , volgens prof Raymond Detrez, hoogleraar Oost-Europese geschiedenis aan de Universiteit Gent en de KUL: “Dit gebouw had een museum moeten worden over de diverse aspecten van het leven en werk van Ogier van Boesbeke. Van Boesbeke is een van de boeiendste figuren uit onze Renaissance (ambassadeur, spion, bioloog, filoloog) en auteur van de belangrijkste bronnen over de Osmaanse geschiedenis van de 16de eeuw.” Bekend is dat van Busbeke planten als de tulp, de kastanje of de sering in de Nederlanden introduceerde. Hij beschreef als eerste Europeaan de sorbet en de yoghurt. Hij ontdekte de afstammelingen van de Krimgoten en noteerde, als enige, een aantal woorden in het Krimgotisch, een Germaanse taal die toen nog in de streek van de Krim werd gesproken.

Toen hij stierf was Ogier van Busbekes laatste wens dat zijn hart zou terugkeren naar Busbeke waar het nog ligt in de plaatselijke kerk. Het is niet zeker dat deze grote Vlaming vandaag de dag nog zijn hart aan Busbeke zou verliezen.

Wido Bourel

 

 

randomness