De begrafenis van Willem van Oranje

Op 3 augustus 1584 werd Willem van Oranje in de Nieuwe Kerk van Delft ten grave gedragen. Hij was op 10 juli neergeschoten door de fanatieke katholiek Balthasar Gerards.

Volgens zijn testament had Willem in de Grote Kerk van Breda willen worden begraven, daar waar zijn eerste echtgenote Anna van Buren rustte. Dit was echter niet mogelijk omdat Breda op dat moment nog door de Spanjaarden was bezet.

Sinds die datum herbergt de Nieuwe Kerk van Delft de grafkelder van de Oranjes. Ook na de verovering van Breda in 1590 bleef Willem van Oranje in Delft.

Het oorspronkelijke grafmonument was bescheiden en gemaakt van ruwe steen en cement. Pas in 1615 werd het huidige praalgraf ontworpen, een werk van de beroemde Amsterdamse beeldhouwer en architect Hendrik de Keyser.

03.08.2025

Rijsel verjaagt Willem Clito

Op 1 augustus 1127 verjagen de burgers van Rijsel de indringer Willem Clito, een Normandische edelman aangesteld door de Franse koning, die aanspraak maakte op de titel graaf van Vlaanderen. Een groot aantal vijandelijke soldaten komt om in de moerassen langs de Deûle.

Willem keert enkele dagen later terug om Rijsel aan te vallen en legt de stad een enorme boete op. De Vlaamse steden—Gent, Brugge, Rijsel en Sint-Omaars—komen in opstand tegen Willem.

De stad Rijsel ontvangt op 23 april 1128 met open armen Diederik van den Elzas, de tegenstrever van Willem Clito. Op 27 juli overlijdt Willem, en Diederik van den Elzas wordt de nieuwe, rechtmatige graaf van Vlaanderen.

01.08.2025

De ‘onoverwinnelijke’ Armada

Eind juli, begin augustus 1588, probeerde de ‘onoverwinnelijke’ Armada — de bijnaam van de Spaanse oorlogsvloot — de haven van Duinkerke te bereiken. Daar had het Spaanse veldheer en hertog van Parma, Alexander Farnese, 40.000 manschappen verzameld om Engeland te veroveren. In het kanaal werd de Armada door de Engelsen, met steun van Hollandse en Zeeuwse schepen, verslagen.

De Armada bestond uit 130 schepen met een enorme slagkracht en telde 30.000 manschappen — een indrukwekkend leger voor die tijd. De overgebleven schepen trokken zich via Schotland en Ierland terug en werden geconfronteerd met stormen en gevaarlijke stromingen. De Engelse vloot trof hen opnieuw en richtte een zware ravage aan. Meer dan vijftig procent van de beroemde Spaanse vloot werd toen vernietigd.

De hertog van Parma kreeg voor deze zware nederlaag de volle schuld van de Spaanse koning Filips II.

29.07.2025

Vincent van Gogh: een weg die doodliep in het rijpe graan

135 jaar geleden, op 28 juli 1890, lag de Nederlandse schilder Vincent van Gogh dodelijk verwond in Auvers-sur-Oise. Een dag eerder had de depressieve Van Gogh, op een plaatselijk korenveld waar hij zoveel inspiratie opdeed voor zijn werk, zichzelf met een pistool in de borst geschoten. Zijn broer Theo, die in Parijs verbleef, haastte zich naar het bed van zijn broer. Een dag later, op 29 juli, overleed Vincent aan zijn verwondingen.

De Amerikaanse zanger Don McLean maakte van zijn lied “Vincent” een groot succes in 1971. Het nummer werd ook in het Nederlands vertaald en prachtig gezongen door de Nederlandse zangeres Martine Bijl. Hier volgt nog de Nederlandse tekst:

VINCENT.

Warme zomerdag
Zinderend in blauw en geel
Sporen van een wild penseel
Gedreven door jouw rusteloze hand
In ’t wijde Franse land
Vond jij voor de eeuwigheid
De bron van je onsterfelijkheid
Maar niemand zag die rijke bron ontstaan
En ik zie je gaan
Schuilend in een feest van kleur
De waanzin loerend achter elke deur
Omdat het wonder nooit gebeurt
Dat ze je taal verstaan en dan, Vincent
Begrijpen wie je bent
Avond op het land
Eenzaamheid in blauw en grijs
Maaier met een zware zeis
De laatste vonken van een heilig vuur
Hemel van azuur
Die heel het franse land omspant
Cypres die als een zwarte hand
Zich uitstrekt naar een smalle bleke maan
En ik zie je gaan
Schuilend in een feest van kleur
De waanzin loerend achter elke deur
Omdat het wonder nooit gebeurt
Dat ze je taal verstaan en dan, Vincent
Begrijpen wie je bent
Wat jij had te geven
Nam niemand van je aan –
En in die warme zomernacht
Heb je ’t eindelijk opgebracht
Wanhopig van de wereld weg te gaan
Vincent, een man als jij
Kan in een wereld vol van onbegrip
Onmogelijk bestaan
Wolkeloze nacht
Ergens is nog jouw gezicht
Ingelijst en fraai belicht
Gekoesterd in een veel te mooie zaal
Zo hopeloos verdwaald
Een hart dat zoveel liefde had
Je schilderde je eigen pad
Een weg die doodliep in het rijpe graan
Zo zie ik je gaan
Schuilend in dat feest van kleur
De waanzin loerend achter elke deur
Omdat het wonder nooit gebeurt –
Toch zijn er meer nu dan je denkt, Vincent
Die weten wie je bent

28.07.2025