Oktober |
Zijn de bomen hun blàren kwijt |
| 01, 1814 oktober | Koning Willem I herstelt het Nederlands als landstaal in Vlaanderen. |
| 01, 1795 oktober | De Franse revolutionaire Conventie beslist eenzijdig, dat is zonder instemming van de Oostenrijkse Keizer, België in te lijven. Ook Luxemburg, toen nog niet in twee gedeeld, wordt bij Frankrijk aangehecht. |
| 01, 1937 oktober | Begin van de zelfstandige Vlaamse radio-uitzendingen. |
| 02, 1572 oktober | Om de inwoners te straffen voor het luisterrijke onthaal van prins Willem van Oranje, laat de Spaanse landvoogd Alva gedurende drie dagen Mechelen plunderen door zijn legerbenden. Huizen, kloosters en kerken worden leeggeroofd en de bevolking onmenselijk behandeld, verkracht en gefolterd. |
| 02, 1852 oktober | Geboorte in Luxemburg van Curt von François, stichter van de stad Windhoek in Zuid-West-Afrika (nu Namibië). Hij stamde uit een familie van Normandische hugenoten die Frankrijk had moeten verlaten na de herroeping van het Edict van Nantes in 1685. |
| 02, 1941 oktober | Overlijden te Mechelen van Jef Denijn, befaamde beiaardier en ontwerper van de hedendaagse beiaard. Hij is ook de vader van de zomeravondconcerten waarmee hij reeds in 1887 als stadsbeiaardier van Mechelen startte. |
| 03, 1574 oktober | Dankzij een koene aanval van de Zeeuwse geuzen onder leiding van Lodewijk van Boisot wordt de stad Leiden ontzet, na een maandenlange, uitzichtloze belegering door de Spanjaarden. Als beloning voor haar heldhaftige weerstand en grote offers verleent prins Willem van Oranje de stad Leiden het voorrecht een universiteit op te richten. |
| 03, 1896 oktober | Overlijden te Londen van de Engelse schilder William Morris. Hij maakte deel uit van de Prerafaëlieten rond Dante Gabriel Rossetti, en legde zich daarna toe op decoratieve kunst en industrieel design (Arts-and-Craftsbeweging). Onder de indruk van de lelijkheid en de ellende die de industriële revolutie had veroorzaakt werd Morris antikapitalist en voorstander van een organisch socialisme. Hij schreef ook boeken, waaronder The Well at the World’s End (1896). Dit boek wordt gezien als de eerste echte fantasy-roman. Hij speelt zich af in een verzonnen, middeleeuws aandoende wereld en wordt tot op vandaag regelmatig herdrukt. Morris publiceerde ook een vertaling van een Oud-Noordse sage, Sigurd the Volsung and the fall of the Nibelungs (1876). |
| 03, 1944 oktober | Overlijden van de Frans-Vlaamse voorman Pieter Blanckaert te Kerk (Marck) bij Kales. |
| 03, 1871 oktober | Geboorte te Heule van de schrijver Stijn Streuvels, pseudoniem van Frank Lateur. Zijn moeder was een zuster van Guido Gezelle. |
| 04, 1441 oktober | Nadat hij reeds Vlaanderen, Brabant, Limburg, Artesië, Namen, Henegouwen, Holland en Zeeland onder zijn gezag had herenigd, koopt hertog Filips de Goede van Elisabeth van Görlitz de rechten op Luxemburg en doet zich als erfgenaam van al haar bezittingen erkennen. Dit was weer een belangrijke stap naar de eenmaking van de Nederlanden. |
| 04, 1696 oktober | Overlijden van de Nederlandse schilder Rembrandt Harmenszoon van Rijn. |
| 04, 1830 oktober | De onafhankelijkheid van België wordt uitgeroepen met het Frans als officiële taal en volledige verdrijving van het Nederlands uit de administratie, het leger, het onderwijs en het gerecht. Dezelfde maand nog, op 21 oktober, pleit Georges Clermont tijdens de zittingen van de Patriottische Vereniging voor een aansluiting bij Frankrijk "om economische redenen". |
| 04, 1833 oktober | Geboorte te Vlissingen uit een Deense vader en een Zeeuwse moeder, van Constant Jacob Hansen, oprichter van de Aldietse Beweging, die een eenheidstaal wou tot stand brengen van Duinkerke tot Königsberg. |
| 04, 1880 oktober | Overlijden te Eeke van Winok Bourel, ëën van de laatste rederijkers en schoonschrijvers van Frans-Vlaanderen. |
| 05, 1463 oktober | Vrede van Conflans: Karel de Stoute breekt de steden aan de Somme uit de handen van de Franse koning Lodewijk XI. |
| 05, 1914 oktober | De Duitse troepen komen Kaaster binnen en verblijven er tot 12 oktober. |
| 05, 1941 oktober | André Cauvin, lid van het Vlaams Verbond van Frankrijk, richt het regionalistisch weekblad La Vie du Nord op. Het wordt een succes met een oplage van meer dan 50.000 exemplaren. |
| 06, 1931 oktober | Joris van Severen kondigt op het gouwbestuur van het KVNV de stichting van het Verdinaso aan. |
| 06, 1960 oktober | Te Steenvoorde (Frans-Vlaanderen), overlijden van de Frans-Vlaamse schrijver Renaat Despicht, Hij was de eerste hoogleraar Nederlands aan de katholieke universiteit Rijsel. |
| 07, 1507 oktober | De boeren van Namen en Luxemburg verdedigen zich hardnekkig tegen de troepen die de Franse koning Lodewijk XII had uitgezonden om onze streken te plunderen. Uiteindelijk slagen ze de Fransen bloedig terug. |
| 07, 1914 oktober | Het fort van Breendonk geeft zich over aan de Duitse troepen. Voor de verdediging van Antwerpen bleek het fort geen enkele rol van betekenis te kunnen spelen. |
| 08, 1573 oktober | Na een belegering van zes weken van de stad Alkmaar slagen de Spanjaarden op de vlucht. Onder aanvoering van Jacob Cabeliau werd de vijand bestreden met kokend kalkwater en brandende pekrepen. De overwinning was des te spectaculairder, omdat de ingezette Spaanse troepenmacht enorm was: van aanvankelijk 6.500 soldaten tot op het einde niet minder dan 16.000 manschappen. Daartegenover stonden amper 1300 weerbare burgers en 600 toegesnelde geuzen. Deze gebeurtenis leidde tot de bekende uitdrukking "Bij Alkmaar begint de victorie". Ieder jaar wordt ze nog grootschalig gevierd op 8 oktober tijdens het Alkmaars Ontzet met een kermis en een zuurkoolmaaltijd, optochten, demonstraties van brandweer en marine, een muzikale taptoe op het Waagplein en ten slotte een feestelijk vuurwerk. |
| 08, 1792 oktober | De Franse sansculotten veroveren Virton. |
| 08, 1948 oktober | De Frans-Vlaamse voorman Jean-Marie Gantois wordt uit de gevangenis ontslagen. Enkele dagen later verkrijgt hij volledige amnestie. |
| 08, 1985 oktober | Koningin Beatrix en Prins Claus brengen een staatsbezoek aan Spanje. Dit is het eerst staatsbezoek van en Nederlandse vorstin aan dat land sinds de oorlogen tussen de Nederlanden en Spanje. |
| 09, 1436 oktober | Overlijden van Jacoba, hertogin van Beieren, gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen. Ze was geboren in het Henegouwse Le Quesnoy op 16 juli 1401 als dochter van Willem II van Beieren en van Margareta van Bourgondië. Haar grootvader langs moederskant was de Bourgondische hertog Filip de Stoute. |
| 09, 1623 oktober | Geboorte in het West-Vlaamse Pittem, van Ferdinand Verbiest, Vlaamse missionaris in China en keizerlijk astronoom. Hij bouwde te Bejing een,voor zijn tijd, uniek instrumentarium voor het keizerlijke observatorium. Een monument te zijner ere heeft in Bejing alle regimes overleefd. Hij ontwierp ook kanonnen, een thermometer, tekende een nieuwe wereldkaart en ontwierp het eerste motorvoertuig. In zijn standaardwerk Astronomia Europea (1687) beschrijft Verbiest dat eerste stoomwagentje dat op eigen kracht voortbewoog. |
| 09, 1978 oktober | Overlijden te Bobigny bij Parijs van de zanger Jacques Brel, een in Brussel geboren Franstalige Vlaming. |
| 10, 768 oktober | Karel de Grote wordt te Herstal tot koning van de Franken uitgeroepen. |
| 10, 1557 oktober | Overlijden te Mechelen van Lambert van Briaerde, rechtsgeleerde en President van de Grote Raad te Mechelen, het hoogste rechtscollege van de Verenigde Nederlanden. Van Briaerde stamde uit een zeer oude Frans-Vlaamse familie en was rond 1490 in Duinkerke geboren. Hij publiceerde ook in het Nederlands. |
| 10, 1930 oktober | Opening van de volledige vernederlandste universiteit van Gent. Ze was de eerste in België, nadat de oorspronkelijk Nederlandstalige universiteit van Gent, gesticht door koning Willem I, in 1830 volledig was verfranst. De eerste rector was August Vermeylen. |
| 11, 714 oktober | Overlijden van de heilige Gummarus van Lier. Gommaar, zoals zijn echte naam luidde, was een ridder aan het hof van Pepijn II van Herstal, koning van de Franken. Hij was in Emblehem geboren en volgens de legende de stichter van Lier, waar hij begraven ligt. Hij voerde het bevel over de Frankische troepen in hun strijd tegen de Arabische indringers. |
| 11, 1573 oktober | Slag op de Zuiderzee. De Spaansgezinde stadhouder Bossu wordt verslagen en gevangen genomen door een Geuzenvloot onder leiding van Cornelis Dircksz van Monnikendam. |
| 11, 1634 oktober | Na een watervloed verdwijnt het Noord-Friese eiland Ald-Nordstrand. Meer dan 9.000 mensen alsook 50.000 dieren vinden er de dood. Verder worden 22 kerken en 30 molens verwoest, dat alles in één uur tijd. Van Ald-Nordstrand blijven vandaag in Schleswig-Hosltein alleen nog de eilanden Nordstrand (in het Fries Noordströöm) en Pellworm alsook de Hallig Nordstrandischmoor over. |
| 11, 15 1978 oktober | In Kemmel, op de zgn. suicidal corner uit de Eerste Wereldoorlog, eerste uitvoering van het volksspel "Nooit brengt een oorlog vrede" geschreven door Marieke Demeester, Jan Hardeman en Stef Dehollander en met volksmuziek uit de Westhoek. |
| 11, 1978 oktober | Ontslag van de regering Tindemans. Einde van het Egmontpakt. |
| 12, 1093 oktober | Overlijden in Wijnendale van Robrecht de Fries, graaf van Vlaanderen. Volgens zijn wens wordt hij in de Sint-Pietersstiftkerk van Kassel begraven. |
| 12, 1759 oktober | Geboorte te Duinkerke van de laatste Duinkerkse kaper Pierre-Edouard Plucket. |
| 12, 1798 oktober | In Overmere (Oost-Vlaanderen) komen Vlaamse boeren, brigands genaamd, in opstand tegen de Franse bezetter. Deze datum geldt als het begin van de Boerenkrijg, die weldra zal overslaan naar andere gewesten. |
| 13, 1093 oktober | Plots overlijden in Brugge van Robrecht de Fries, graaf van Vlaanderen. Hij was getrouwd met Geertrui van Saksen, weduwe van Floris I van Holland en onderhield goede relaties met Knut IV, koning van Denemarken, wiens aanspraken op de Engelse troon hij steunde. Robrecht was een uitstekend bestuurder en gaf Vlaanderen een nieuwe territoriale indeling op basis van kasselrijen, die bleef bestaan tot 1795, toen de Franse bezetter ze afschafte. Hij werd door de bevolking op handen gedragen wegens zijn rechtvaardigheid en zijn intelligentie. Hij is in Kassel begraven. |
| 13, 1937 oktober | Verklaring van de Duitse regering over de onschendbaarheid en de integriteit van België. |
| 13, 1944 oktober | De eerste Duitse V1 valt op Antwerpen. |
| 14, 1066 oktober | Slag bij Hastings (East-Sussex). Willem de Veroveraar, hertog van Normandië en pretendent op de Engelse troon, verslaat koning Harold. Harold, die amper 9 maanden en 9 dagen regeerde over Engeland werd dodelijk gewoond door een pijl in het rechteroog. Hij was de laatste Saksische koning van Engeland. |
| 14, 1468 oktober | Hertog Karel de Stoute verplicht de Franse koning Lodewijk XI het Verdrag van Péronne te ondertekenen, waardoor alle Bourgondische aanspraken worden erkend en waarbij Vlaanderen onttrokken wordt aan de rechtsmacht van het parlement van Parijs. |
| 14, 1831 oktober | De Conferentie van Londen met als deelnemers Frankrijk, Oostenrijk, Pruisen, Rusland en het Verenigd Koninkrijk, waarborgt de neutraliteit van België in het "Verdrag der XXIV Artikelen". Ook wordt Limburg verdeeld in een Belgisch en Nederlands deel. Nederland krijgt Maastricht, Roermond en Venlo, alsook 53 dorpen langs de Maas. Luxemburg wordt in twee gedeeld: het Franstalige deel en een Duitstalige strook nabij Aarlen gaan naar België en het overige Duitstalige deel naar Willem I die staatshoofd wordt van het nieuw gecreëerde Groothertogdom Luxemburg. (Dit zal zowel in de Eerste als de Tweede Wereldoorlog dienen als volkenrechtelijke basis voor de aanhechting van het groothertogdom bij Duitsland.) Ten slotte moet België belastingen betalen op de Scheldevaart aan Nederland, alsook 16/31e van de staatsschuld van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Pas op 19 april 1839 zal het verdrag door Nederland en België worden ondertekend. |
| 15, 1834 oktober | Afschaffing van de Vlaamse Kamer in het hof van Beroep te Luik. |
| 15, 1899 oktober | De legers van de Boerenrepublieken Transvaal en Oranje Vrijstaat zetten een algemeen offensief in tegen de Britse bezetters. |
| 16, 1570 oktober | Overlijden van Floris van Montmorency, baron van Montigny. Deze ridder van het Gulden Vlies was door het Eedverbond der edelen met een diplomatieke zending belast bij de Spaanse koning. Tegen alle regels in liet Filips II hem gevangen zetten en uiteindelijk na jaren in een gevangeniscel van het kasteel van Simancas in het geheim door wurging om het leven brengen, waarna hij het gerucht verspreidde dat Floris aan ziekte was bezweken. |
| 16, 1830 oktober | Het Voorlopig Bewind roept het Frans uit tot enige officiële taal van België met als motivatie: Overwegende dat het Vlaams, door de inwoners van zekere plaatsen gesproken, verschilt van provincie tot provincie en soms van arrondissement tot arrondissement, zodat het onmogelijk zou zijn de tekst van wetten en besluiten in die taal af te kondigen, zal het Frans in België de enige officiële taal zijn. |
| 16, 1855 oktober | In Noordpeene, geboorte van Camille Looten, voorzitter van het Comité Flamand de France en erevoorzitter van het Vlaams Verbond van Frankrijk. Hij speelde een voorname rol in de oprichting van een leerstoel Nederlands aan de Katholieke universiteit te Rijsel. |
| 16, 1860 oktober | Jan Coucke en Pieter Goethals worden in Charleroi geguillotineerd. Ze waren ter dood veroordeeld wegens de moord op de weduwe Dubois door een Nederlandsonkundige rechtbank. Ook hun advocaat verstond geen Nederlands. Een jaar na hun onthoofding bekende twee Waalse crimenelen de moord te hebben gepleegd. |
| 17, 1662 oktober | Lodewijk XIV koopt voor de som van 5 miljoen pond de oude Vlaamse havenstad Duinkerke af van de koning van Engeland, Karel II. Er wordt onmiddellijk een Franse drukkerij geïnstalleerd om in de Franse taal te kunnen publiceren. |
| 17, 1797 oktober | Ondertekening van het Verdrag van Campo Formio waarbij keizer Frans II van Oostenrijk de Zuidelijke Nederlanden aan Frankrijk afstaat en de Franse bezetting van onze gewesten erkent. |
| 18, 1685 oktober | De Franse "Zonnekoning" herroept het Edict van Nantes (1598) van zijn voorganger Hendrik IV, die de godsdienstoorlogen had kunnen beëindigen door aan de protestanten gewetensvrijheid te geven en verregaande, zij het niet onbeperkte rechten op de uitoefening van hun godsdienst. Door deze herroeping, het Edict van Fontainebleau genoemd, werden de protestanten deze rechten weer ontnomen. Naar schatting 300.000 à 900.000 hugenoten vluchtten naar de Nederlanden, Duitsland, Italië en Engeland. De Pruisische vorst Frederik Willem I van Brandenburg nodigde de hugenoten uit om naar zijn land te komen. |
| 18, 1830 oktober | De Nederlanders schieten Jenneval dood bij Lier. De Fransman Jenneval, met zijn ware naam Hippolyte Dechet, was de auteur van de Brabançonne. |
| 19, 1863 oktober | Geboorte te Barlt in Holstein van de Duitse schrijver en dichter Gustav Frenssen. Deze gewezen dominee verliet de kerk en bekeerde zich tot het Noordse heidendom, bekering waarvan zijn boek Der Glaube der Nordmark het belangrijkste getuigenis blijft. Levenslang kreeg hij daarna de vijandschap van de kerken te verduren. |
| 19, 1914 oktober | Begin van de eerste slag om Ieper. |
|
20, oktober | Op 20 oktober is het gewoonlijk zo warm als de gemiddelde jaartemperatuur. |
| 20, 1565 oktober | Na een vruchteloze poging van de graaf van Egmond om de plakkaten tegen de protestanten milder te doen toepassen, geeft de Spaanse koning Filips II opdracht aan Margaretha van Parma, landvoogdes der Nederlanden, de plakkaten streng en ongenadig ten uitvoer te leggen. De rechtszittingen moeten met gesloten deuren worden gehouden om de publieke opinie te ontzien. Dit systeem zal de dood betekenen voor ongeveer 60.000 volksgenoten. |
| 20, 1576 oktober | Plundering van Maastricht door Spaanse muiters. |
| 20, 1836 oktober | In Leuven, stichting door Emmanuel van Straelen en Konstantijn Bogaerts van het eerste Vlaamse taal- en letterkundig studenten genootschap "Met Tijd en Vlijt", dat zou blijven bestaan tot in 1945. De eerste voorzitter was professor Jan-Baptist David, naar wie later het Davidsfonds werd genoemd. Al wie naam en faam had in de Vlaamse Beweging en voor de Tweede Wereldoorlog in Leuven studeerde, was lid van Met Tijd en Vlijt, van Albrecht Rodenbach tot Frans van Cauwelaert en van Lodewijk Dosfel tot Ernest Claes. |
| 21, 1639 oktober | Admiraal Maarten Tromp overvalt op de rede van Duins de machtige Spaanse vloot die verse troepen naar Vlaanderen voerde. Dit betekent de ondergang van de Spaanse zeemacht, die zich nooit meer zal vertonen in de Noordzee. |
| 21, 1650 oktober | Geboorte te Duinkerke van de beroemde kaper Jan Bart. |
| 21, 1659 oktober | Christiaan Huygens (1629-1695 Den Haag), de grootste wetenschapper van Nederland, formuleert als eerste de wetten van de centrifugale kracht. |
|
21 tot 30,1914 oktober | Om de Duitse troepen tegen te houden wordt een uitgerekt gebied tussen Nieuwpoort en Diksmuide volledig overstroomd: daartoe zetten de sluiswachters Karel Cogghe en Henri Geeraert, geholpen door een compagnie geniesoldaten o.l.v. commandant Thys, de sluizen van de IJzer open. |
| 22, 741 oktober | Overlijden van Karel Martel, hofmeier van het Frankische Rijk. Hij was in Herstal geboren rond 689 en is o.m. bekend om zijn strijd tegen de Arabieren die hij meermaals versloeg, zoals in de slag bij Poitiers, in 732. |
| 22, 1811 oktober | Napoleon begin aan een rondreis door Nederland. Als gevolg hiervan worden o.m. een beetje later de universiteiten van Franeker en van Harderwijk opgeheven. De universiteiten van de steden Amsterdam, Utrecht, Deventer en Groningen worden tot secundaire scholen gedegradeerd. |
| 22, 1961 oktober | Eerste "Mars op Brussel": 100 000 Vlamingen betogen in Brussel voor de afbakening van de taalgrens. De hoofdstad beleeft de Vlaamse opstanding. |
| 23, 1520 oktober | Karel van Gent, hertog van Brabant en graaf van Vlaanderen, wordt te Aken tot keizer van het Heilig Roomse Rijk gekroond en wordt de populaire keizer Karel. |
| 23, 1731 oktober | Geboorte van Charles-Joseph De Grave, auteur van het boek République des Champs Elysées waarin hij beweert dat het Atlantis waarover Plato schreef in de delta van Schelde, Maas en Rijn zou hebben gelegen. |
| 24, 1789 oktober | Een klein leger bestaande uit Patriotten o.l.v. generaal Jan Andries van der Meersch trekt in de richting van Turnhout en verklaart in het stadhuis de Oostenrijkse keizer Jozef II van de troon vervallen. Enkele dagen later, op 27 oktober, vindt de beroemde Slag bij Turnhout plaats. Na een kort gevecht en felle tegenaanvallen van de Patriotten in de straten van de stad moeten de verslagen Oostenrijkers Turnhout verlaten. Deze overwinning had een zeer grote weerklank in de Oostenrijkse Nederlanden. In korte tijd werden de Oostenrijkers, zonder veel bloedvergieten, van heel ons grondgebied verdreven. |
| 24, 1885 oktober | Geboorte van de Vlaamse schrijver Ernest Claes in Zichem. |
| 24, 1916 oktober | Plechtige opening van de vernederlandste Universiteit te Gent. |
| 24, 1942 oktober | Ernst Jünger schrijft in zijn oorlogsdagboek over de door bombardementen verwoeste Duitse steden : "Ook dat is een van de fasen die tot het Amerikanisme leiden; in plaats van onze oude geboorteplaatsen zullen wij steden krijgen zoals die door ingenieurs worden bedacht. Het is echter mogelijk dat kudden schapen op de puinhopen zullen weiden, zoals je dat ziet op vroege afbeeldingen van het Forum Romanum." |
| 25, 1415 oktober | De Engelsen, onder aanvoering van Hendrik V, verslaan de Fransen bij Azincourt. Voor de overlevering miste de Franse adel tucht en een goed plan om de in aantal kleinere Engelse troepenmacht de baas te kunnen. |
| 25, 1555 oktober | Plechtige troonsafstand van keizer Karel V voor de Staten-Generaal van de Zeventien Provinciën in het Hof te Brussel. Tijdens de plechtigheid hield de keizer zijn hand op de schouder van Willem van Oranje die het bijzondere vertrouwen van de keizer genoot. |
| 25, 1792 oktober | De Fransen plunderen Virton op aanstoken van kolonel de Lusignan. |
| 25, 1792 oktober | Gevechten tussen de Fransen en de boeren te Ethe, tussen Virton en Aarlen, o.l.v. Laforet, boswachter van de graaf de Briey. |
|
25 tot 28 1798 oktober | Aanplakbiljetten en brieven roepen op tot een volksopstand die lijdt tot de Boerenkrijg in West-Vlaanderen, het Waasland, de streek van Aalst, Klein-Brabant, de Kempen en Haspengouw. |
| 25, 1961 oktober | In Mol, opening van de eerste kerncentrale in België. |
| 26, 1970 oktober | Overlijden te Utrecht van de Vlaamse (want in Brugge geboren) bioloog en astrofysicus Marcel Minnaert. Hij realiseerde baanbrekend werk op het gebied van de spectroscopie en de spectraallijnen. Hij was ook directeur van de Utrechtse sterrenwacht. Tijdens de eerste wereldoorlog was hij als radicaal flamingant en activist naar Nederland gevlucht. Hij werd nadien een bekende pacifist en marxist |
| 27, 1792 oktober | Het Franse leger onder leiding van generaal Charles Dumouriez dringt de Zuidelijke Nederlanden binnen. De Oostenrijkers verlaten onze gewesten, maar komen kort nadien terug. In de periode tussen 1792 en 1800 veranderen wij acht keren van statuut en nationaliteit. |
| 27, 1798 oktober | De Fransen slaan de opstand te Herne, in Vlaams-Brabant, hardhandig neer. |
| 27, 1830 oktober | Het Nederlands garnizoen beschiet de Antwerpse binnenstad vanuit de citadel Een wapenstilstand volgt een dag later. De citadel blijft in Nederlandse handen. |
| 27, 1856 oktober | Geboorte te Roeselare van de dichter en Vlaamse studentenleider Albrecht Rodenbach. |
| 28, 1466 oktober | Geboorte te Rotterdam van Erasmus, met zijn ware naam Geert Geerts, als zoon van een priester en diens huishoudster. Hij wordt de belangrijkste humanist van de Nederlanden, naar wie o.m. de universiteit van Rotterdam werd genoemd. |
| 28, 1591 oktober | Overlijden van Ogier Gisleen van Busbeke, geleerde en humanist, geboren in Komen, ambassadeur van keizer Ferdinand I bij Suleyman de Grote, sultan van Turkije. Hij voerde in de Nederlanden en aantal planten in die hij tijdens zijn reizen ontdekte zoals de tulp, de sering, de monbresia, de hyacint en de paardenkastanje. Als taalkundige tekende hij woorden op van de inmiddels uitgestorven Germaanse taal, het Krimgotisch. |
| 28, 1798 oktober | Vanuit Ronse bezetten de Boeren het Henegouwse stadje Leuze. |
| 29, 1651 oktober | De Nederlandse wiskundige, sterrenkundige en uitvinder Christiaan Huygens schrijft als eerste wetenschapper in de geschiedenis natuurkundige formules op. Deze geven de juiste theorie voor impuls en energiebehoud bij botsingen en zijn een beslissende verbetering van de botsingswetten van Renë Descartes. |
| 29, 1798 oktober | In de nacht worden in Luik vijftien affiches aangeplakt tegen de Franse bezetting. |
| 30, 1934 oktober | Geboorte van de Nederlandse musicus en dirigent Frans Bruggen. Hij trad op als blokfluitist en solist in verschillende ensembles en speelde een voorname rol bij de heropleving van de blokfluit als volwaardig instrument, voornamelijk voor het barokrepertoire en de romantische periode. |
| 31, 1587 oktober | De universiteitsbibliotheek van Leiden opent haar deuren. De fondsen hiervoor kwamen voort uit de buit van een in beslaggenomen katholiek klooster. |
| 31, 1798 oktober | Waalse opstandige Boeren o.l.v. chirurgijn Millet uit Petit-Halleux, Jaspar uit Grand-Halleux, een gewezen houtvester der keizerlijke bossen, baron de Waha uit Wanne en Cretels uit Commanster, rukken op naar Stavelot dat gewapenderhand wordt veroverd. Zij nemen ook Vielsalm in. Overal wordt opgeroepen tot opstand tegen de Franse bezetter, diens "vrijheidsbomen" omgehakt en de gemeentelijke archieven het gemeentelijk archief vernietigd. |
(Trefwoorden: Frans-Vlaanderen; Zuid-Vlaanderen; Franse Nederlanden; Nederlanden; Dagklapper; Oktober)
Voor het samenstellen van deze kalender hebben wij vele oude kranten en tijdschriften geraadpleegd, maar ook eigentijdse literatuur, zoals Liek Mulder e.a., Lexicon geschiedenis Nederland & België (1994), J.C.H.Blom en E.Lamberts red., Geschiedenis van de Nederlanden (1994), Reginald de Schryver e.a. red., Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse beweging (1998), Chris van der Heyden, Grijs Verleden: Nederland en de Tweede Wereldoorlog (editie 2009) enz. enz. Om voor de hand liggende redenen is een gedetailleerde bronvermelding hier niet mogelijk.