Maart |
Borelle, borelle |
| 01, 2004 maart | In Aarlen begint het proces tegen Marc Dutroux. |
| 02, 1127 maart | Karel de Goede, graaf van Vlaanderen, wordt in de Sint-Donaaskerk te Brugge vermoord. |
| 03, 1945 maart | 61 Britse vliegtuigen bombarderen per vergissing de Haagse woonwijk Bezuidenhout. Er vallen 550 doden, meer dan 250 zwaargewonden en duizenden mensen worden dakloos. |
| 04, 1590 maart | De Nederlanders veroveren de stad Breda op de Spaanse bezetters. Eerste belangrijke militaire succes van prins Maurits en van Johan van Oldenbarnevelt. |
| 05, 1512 maart | Geboorte te Rupelmonde van Gerardus Mercator (Geraard de Kremer of de Cremer), Vlaams kosmograaf, cartograaf en instrumentenmaker. Gebruikte als eerste het woord atlas. |
| 06, 1960 maart | Overlijden te Steenvoorde (Frans-Vlaanderen) van Renaat Despicht, dichter en taalkundige, eerste hoogleraar Nederlandse taal en letterkunde aan de Rijselse katholieke universiteit. Hij werd in Ochtezeele geboren op 25 maart 1870. |
| 06, 1963 maart | Overlijden te Utrecht, 92 jaar oud, van de groot-nederlander Kornelis ter Laan, socialistische voorman, burgemeester van Zaandam, en bekend taal- en volkskundige. Hij is de auteur van verschillende woordenboeken, o.m. van een Folkoristisch woordenboek en Nederlandse spreekwoorden, spreuken, en spreekwijzen. Hij was geboren in Slochteren (Groningen) op 8 juli 1871 en schreef ook verschillende werken over de taal van zijn geboortestreek. |
| 06, 1980 maart | De Frans-Vlaamse schrijfster Marguerite Yourcenar, geboren Marguerite Cleenewerck de Craeyencour, wordt als eerste vrouw lid van de Académie Française. |
| 07, 1924 maart | De Vlaamse Kringen van Frans-Vlaanderen vergaderen op de Katsberg en besluiten zich te verenigen onder de naam Union des Cercles FLamands, later Vlaams Verbond van Frankrijk. Algemene secretaris wordt Jean-Marie Gantois. |
| 07, 1928 maart | Overlijden te Hazebroek (Frans-Vlaanderen) van Jules Lemire, Frans-Vlaams voorman en volksvertegenwoordiger. |
| 08, 1901 maart | Overlijden te Antwerpen van Peter Benoit, Vlaamse componist en muziekpedagoog, bezieler van de Vlaamse romantische muziek en stichter van het eerste Vlaamse Conservatorium te Antwerpen. |
| 08, 1974 maart | Overlijden van de Nederlandse cabaretier Wim Sonneveld. |
| 09, 1833 maart | Overlijden in Wormhout (Frans-Vlaanderen) van de rederijker J.B. Bertein, dichtmeester van de rederijkerskamer Rijp van zinnen. |
| 10, 1915 maart | In de slag bij Neuve-Chapelle (ten zuiden van de Ieper Salient) levert de eerste Britse aanval in de Eerste Wereldoorlog een terreinwinst van twee vierkante kilometer en kost het leven aan dertienduizend Britse soldaten. |
| 10, 1966 maart | Het huwelijk van prinses Beatrix met Claus van Amsberg in Amsterdam wordt op gewelddadige wijze verstoord door provo’s. |
| 11, 1793 maart | Te Antwerpen geboorte van Jan-Frans Willems, de "Vader van de Vlaamse Beweging". |
| 11, 1916 maart | Overlijden te Haarlem van de Friese Heel-Nederlander en taalkundige Johan Winkler auteur van o.m. Oud Nedederland en van De Nederlandsche geslachtsnamen in oorsprong, geschiedenis en beteekenis. |
| 12, 1945 maart | Vermoedelijke overlijdensdatum van het Duitse-Joodse meisje Anne Frank in het concentratiekamp Bergen-Belsen. |
| 13, 1567 maart | De Spaanse troepen verslaan een geuzenleger in de slag bij Oosterweel, een polderdorp ten noordwesten van Antwerpen. Hun aanvoerder, Jan Marnix van Sint-Aldegonde, broer van Filips, sneuvelt tijdens de slag. Twee dagen nadien smeekte een katholiek priester in het publiek dat de geuzen alemaal vernietigd mochten worden, zoals die 7800 die nu te Oosterweel bij Antwerpen waren doodgeslagen of verbrand. Met de slag bij Oosterweel begint de Tachtigjarige Oorlog, die zal eindigen met de Vrede van Munster. |
| 14, 1974 maart | Publicatie in de Journal Officiel de la république française : "Déclaration à la sous-préfecture de Dunkerque. Hekkerschreeuwen (cris de l’ensorcellement). Objet : maintien et développement du patrimoine culturel et artistique flamand sous toutes ses formes, ainsi que la défense du patrimoine naturel de la Flandre. Siège social : 42, rue Carnot, 59114 Steenvoorde." De initiatiefnemers zijn Jean Paul Sepieter en Wido Bourel. |
| 15, 1579 maart | Filips II vaardigt de ban uit tegen Willem van Oranje in wie hij de voornaamste aanstichter ziet van de opstand in de Nederlanden. Iedereen wordt uitgenodigd hem te doden en wie daarin slaagt zal 25 000 fl. krijgen, straffeloosheid voor vroeger begane misdaden en verheffing in de adelstand. |
| 15, 1587 maart | Aan de Universteit te Leiden wordt een Hortus Botanicus, de eerste, nog altijd bestaande, botanische tuin van Nederland opgericht. Eerste directeur is de hoogleraar Carolus Clusius (Charles de l’Ecluse) afkomstig uit Atrecht. |
| 15, 1676 maart | Half-meert, reed men over ’t Scheld met kar en peerd. |
| 15, 1971 maart | De jonge, beloftevolle Vlaamse beroepsrenner Jempi Monséré, verongelukt tijdens een wielerwedstrijd. |
| 16, 1815 maart | Willem I roept zich uit tot koning der Verenigde Nederlanden, een staat waarin de Zuidelijke Nederlanden herenigt worden met het Noorden. |
| 16, 1946 maart | Tijdens de nacht wordt de IJzertoren te Diksmuide vakkundig opgeblazen. |
| 17, 1588 maart | De calvinistische predikant Pieter Daeten (Datenus), afkomstig uit Kassel (Frans-Vlaanderen) afkomstig, sterft in Elbing bij Danzig. Zijn Nederlandse psalmvertalingen, opgenomen in de Statenbijbel, werden lange tijd gezongen in Zeeland en in Zuid-Afrika. Hij was een tijdlang raadsman van Willem van Oranje, maar werd daarna in Gent, ten tijde van de calvinistische stadsrepubliek (1577-1584), een hardnekkige tegenstander van Oranjes verzoeningspolitiek. |
| 18, 1793 maart | De Fransen onder aanvoering van generaal Dumouriez worden tijdens de tweede slag van Neerwinden verslagen door een coalitieleger van Oostenrijk, Pruisen, de Nederlanden, Engeland, Sardinië en Spanje. Hiermee herwint Oostenrijk de heerschappij over de Zuidelijke Nederlanden die ze verloren waren nadat ze in 1792 door de Fransen in Jemappes waren verslagen. |
| 18, 1928 maart | Paul van Ostaijen, Vlaamsgezinde schrijver, dichter en criticus wordt geveld door tuberculose. |
| 19, 1478 maart | De stad Belle (Frans-Vlaanderen) wordt volledig platgebrand door de troepen van de Franse koning Lodewijk XI. |
| 19, 1813 maart | Geboorte te Bantyre bij Glasgow van de Schotse ontdekkingsreiziger David Livingstone. |
|
20 maart | Op Sint-Jonas komt dikwijls vuur van pas. |
| 20, 1602 maart | Oprichting in Middelburg, Zeeland, van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). Uitgeweken Antwerpse kooplieden hadden een groot aandeel in dit initiatief. De VOC bezat twee eeuwen lang het monopolie op de handel tussen Europa en Azië en was lang de grootste handelsonderneming ter wereld. |
|
21, maart | In de nacht van 21 maart was het tot in het begin van de twintigste eeuw de gewoonte, in vele dorpen en steden van de Nederlanden, om een lentevuur aan te steken. Deze heidense traditie, zoals de nog bestaande Borellefeest in de Westhoek, werd hevig door de Kerk bestreden. |
| 21, 1918 maart | De Duitse gouverneur-generaal von Bissing tekent een besluit tot splitsing van België in twee bestuurlijke gebieden. De Vlaamse provincies alsook de arrondissementen Brussel en Leuven zouden vanuit Brussel bestuurd worden. De Waalse provincies, samen met het arrondissement Nijvel, krijgen Namen als hoofdstad. |
| 21, 1975 maart | Overlijden van Flor van Reeth, architect, stichter samen met Felix Timmermans en Ernest van der Hallen van De Pelgrim, een beweging van Vlaamse, katholieke en eigentijdse kunstenaars. |
| 22, 1521 maart | Keizer Karel beveelt alle boeken en geschriften van Martin Luther te verbranden en verbiedt "dat men identieke boeken drukt, verkoopt of leest". |
| 23, 1915 maart | Geboorte van de Friese skötjseschipper Lodewijk Meeter, tweevoudig winnaar van het skötsjesilen, een zeilwedstrijd met de prachtige Friese zeilboten die zijn oorsprong heeft in de 19e eeuw. |
| 24, 1482 maart | In Wijnendale overlijdt Maria van Bourgondië, na een val van haar paard. |
| 25, 1870 maart | In Ochtezeeele (Frans-Vlaanderen), geboorte van Renaat Despicht, Frans-Vlaamse schrijver en dichter, redacteur van Tisje Tasje’s Almanak en eerste professor Nederlands aan de katholieke universiteit Rijsel. |
| 25, 1968 maart | Overlijden van Camille Huysmans, socialistisch politicus. |
| 26, 1995 maart | Verdrag van Schengen dat voorziet in het wegvallen van de controle van personen binnen de EU-Grenzen, tussen Benelux, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Griekenland en Oostenrijk. |
| 27, 1482 maart | Maria van Bourgondië overlijdt te Brugge, 24 jaar oud, na een val tijdens een valkenjacht. Haar dood betekent het einde van het Bourgondische huis, dat ongeveer een eeuw over de Nederlanden regeerde. |
| 27, 1950 maart | Eerste steen voor de nieuwe Opel-fabriek in Antwerpen, in het kader van het Marshallplan. Een van de voorwaarden die de Amerikaanse eigenaars oplegden voor de herstart van de fabriek was: geen Belgische subsidies voor het maken van films in eigen land !!! |
| 27, 1971 maart | Overlijden te Laren (Noord Holland) van de graficus en tekenaar Maurits Cornelis Escher. |
| 27, 1977 maart | Overlijden te ’s Gravenwezel van Lodewijk de Vocht, componist, dirigent en conservatoriumdirecteur. |
| 27, 1982 maart | Overlijden van mijn oude vriend Nicolas Bourgeois in Hazebroek (Frans-Vlaanderen). Hij was historicus, schrijver, erevoorzitter van de Michiel de Swaenkring en gewezen voorman van het VVF samen met Jean-Marie Gantois. |
| 28, 1649 maart | "Wanneer ’t in de maert dondert, als de son in den ram is, Zijn de boeren verschrikt, maer ten laetsten sal alles wel zijn". |
| 28, 1892 maart | Geboorte te Gent van prof. Korneel Heymans, Nobelprijswinnaar fysiologie en geneeskunde in 1938. |
| 29, 1540 maart | Te Brussel geboorte van Filips Marnix van Sint-Aldegonde, schrijver en politicus in dienst van Willem van Oranje waarvoor hij vele diplomatische missies leidde. Later burgemeester van Antwerpen en, zeer waarschijnlijk, de tekstdichter van het "Wilhelmus". |
| 30, 1624 maart | Dertig Zuid-Nederlandse families schepen in voor de Nieuwe Wereld. Acht families vestigen zich definitief op het eilandje dat we nu Manhattan noemen en achttien anderen zetten hun reis verder, stroomopwaarts de Hudson, richting binnenland. Het eiland Manhattan werd van de Indianen afgekocht voor zestig florijnen en ze gaven het de naam Nieuw-Vlaanderen. Tot deze acht families behoorde Philippe Maton uit Torkonje. Later kwamen nog andere Vlamingen uit Rijsel zich bij hen voegen. Toen in 1652 een groot aantal Noord- Nederlanders in de regio kwamen werd het eiland herdoopt in Nieuw-Amsterdam. Nog later, in 1664, maakten de Engelsen zich meester van Nieuw-Amsterdam en gaven het ook de nieuwe naam New York, ter ere van de broer van hun koning Karel II. |
| 30, 1853 maart | Geboorte in het Noord-Brabantse Zundert van de schilder Vincent van Gogh. |
| 31, 1938 maart | Overlijden te Den Haag van de dichter Willem Kloos. Mijn favoriete gedicht van Willem Kloos is Ik ben een god Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten, En zit in ’t binnenst van mijn ziel ten troon Over mij zelf en ’t al, naar rijksgeboôn Van eigen strijd en zege, uit eigen krachten. En als een heir van donkerwilde machten Joelt aan mij op en valt terug, gevloôn Voor ’t heffen van mijn hand en heldere kroon: Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten. - En tóch, zo eindloos smacht ik soms om rond Úw overdierb’re leên den arm te slaan, En, luid uitsnikkende, met al mijn gloed En trots en kalme glorie te vergaan Op úwe lippen in een wilden vloed Van kussen, waar ’k niet langer woorden vond. |
(Trefwoorden: Frans-Vlaanderen; Zuid-Vlaanderen; Franse Nederlanden; Nederlanden; Dagklapper; maart)
Voor het samenstellen van deze kalender hebben wij vele oude kranten en tijdschriften geraadpleegd, maar ook eigentijdse literatuur, zoals Liek Mulder e.a., Lexicon geschiedenis Nederland & België (1994), J.C.H.Blom en E.Lamberts red., Geschiedenis van de Nederlanden (1994), Reginald de Schryver e.a. red., Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse beweging (1998), Chris van der Heyden, Grijs Verleden: Nederland en de Tweede Wereldoorlog (editie 2009) enz. enz. Om voor de hand liggende redenen is een gedetailleerde bronvermelding hier niet mogelijk.