Widopedia - Juli - Historische gebeurtenissen

Juli	In juli komt meestal De duivel van de zolder En brengt hij in de stal Het schurft en de kolder. (Volksrijmpje uit de streek van Deinze, genoteerd door Gustaaf D’Hondt)

01, 1589 juli	Overlijden te Antwerpen van Christoffel Plantijn, wereldberoemd drukker. Zijn drukkerij telde op haar hoogtepunt zestien persen en meer dan tachtig werknemers. Hij werd de drukker van de universiteit van Leiden en tevens benoemd tot drukker van de Staten Generaal van de Nederlanden. In 1585 keerde hij naar Antwerpen terug. Na zijn dood nam zijn schoonzoon, Jan Moretus (Moerentorf), het bedrijf over. De drukkerij is bewaard gebleven als Plantin-Moretusmuseum en werd als werelderfgoed erkend.
01, 1880 juli	Geboorte te Duinkerke van Gaspard van den Bussche, stichter van het Vlaams regionalistische tijdschrift Le Beffroi de Flandre (1919-1928).
01, 1960 juli	In Benelux worden de grenscontroles opgegeven.
02, 1597 juli	Overlijden in Leiden van Frans van Ravelingen, Raphelengius genoemd en geboren in Lanno in 1539. Hij was een medewerker van Plantijn en professor en drukker in Leiden.
02, 1600 juli	Maurits van Oranje, zoon van Willem de zwijger, verslaat aartshertog Albrecht in de slag bij Nieuwpoort, wat de Zuidelijke Nederlanden weer hoop geeft.
03, 1428 juli	Zoen (= verzoening) van Delft, waardoor Jacoba van Beieren de Boergondische hertog Filips de Goede erkent als ruwaard (= bestuurder) en als erfgenaam van haar bezittingen: Holland, Henegouwen, en Zeeland. Filips was al graaf van Vlaanderen en Artesië en werd in 1429 graaf van Namen. Een jaar later werd hij hertog van Brabant en Limburg. Hij verwierf het hertogdom Luxemburg, wist zijn neef Lodewijk tot rijksbisschop van Luik te laten benoemen en zijn buitenechtelijke zoon David van Boergondië tot bisschop van Utrecht. Hierdoor werd de staatkundige eenheid van de Nederlanden gegrondvest.
03, 1693 juli	Jan Baert komt als overwinnaar van de slag van Texel de haven van Duinkerke binnengevaren met 30 volgeladen schepen.
03, 1940 juli	In Mers-el-Kebir, bij Oran, opent de Britse marine het vuur op de Franse oorlogsvloot. Na vijf minuten is een Franse slagschip in de grond geboord, een kruiser de lucht ingevlogen en komen 1300 Franse matrozen om.
04, 1558 juli	De stad Sint-Winoksbergen in Frans-Vlaanderen wordt op bevel van de Franse koning Henri II uitgemoord. Een andere Franse koning, Karel VI, bijgenaamd Charles le Fou, had de stad op 3 september 1383 al eens platgebrand en een van zijn opvolgers, Karel VIII deed die wandaad nog eens over in 1494.
04, 1888 juli	Overlijden in Hademarschen (Schleswig-Holstein) van de Duitse schrijver en dichter Theodor Storm. Zijn meesterwerk Der Schimmelreiter schreef hij in zijn laatste levensjaar.
05, 1887 juli	Geboorte te Lier van de schrijver en tekenaar Felix Timmermans. In zijn boek Minneke Poes vertelt hij over het rustige leven in het Kempische dorpje Bouwel, waar ik nu woon, en waar Timmermans graag op vakantie kwam.
06, 1939 juli	Overlijden te Knokke van de Vlaams-Nederlandse onderwijzer en auteur Abraham Hans, schrijver van honderden historische volksromans, waaronder Groeninghe (1910) en Kerlingaland (1912). Hij schreef ook over Frans-Vlaanderen: Kassel, Nikolaas Zannekin en In Fransch-Vlaanderen. Hans was protestant en ook zeer Vlaamsgezind. Na de Eerste Wereldoorlog was hij bestuurslid van het Comité voor de Bedevaart naar de Graven aan de IJzer, beter bekend als het IJzerbedevaartcomité, en in die functie was hij betrokken bij de bouw van de eerste IJzertoren in 1928-1930. In 1922 was hij medestichter van de Vlaamse Toeristenbond waar hij eveneens lange jaren in het bestuur zat.
07, 1928 juli	De eerste steen van de IJzertoren wordt gelegd door Cyriel Verschaeve.
07, 1972 juli	De Nederlandse regering beslist het gebruik van softdrugs niet meer te vervolgen.
08, 1695 juli	Overlijden in Den Haag van Christiaan Huygens, de belangrijkste wis-, natuur- en sterrenkundige van de zeventiende-eeuw, tevens uitvinder en schrijver van vroege sciencefiction. Hij was een pionier van de waarschijnlijkheidstheorie, de differentiaal- en integraalrekening. In de natuurkunde stelde hij als eerste de wetten voor de elastische botsing en voor de middelpuntvliedende kracht op. Geluidsverschijnselen verklaarde Huygens als eerste correct met interferentie. Aan hem danken we ook het begrip van licht als een golfverschijnsel. Onderzoek naar de dubbele breking van licht in IJslands kristal bracht hem tot een theorie voor gepolariseerd licht. Huygens wordt algemeen gezien als de eerste theoretische natuurkundige omdat als eerste in de natuurkunde gebruik maakte van wiskundige formules. In de sterrenkunde ontdekte Huygens met zijn geperfectioneerde telescoop de maan Titan bij deze planeet. Als uitvinder maakte de geniale Huygens naam met o.m. het slingeruurwerk, een buskruitmotor en het principe van de stoommachine.
08, 1888 juli	De nieuwe muziek van de Internationale, geschreven door de Vlaming Pierre de Geyter op een oudere tekst van Eugène Pottier wordt voor de eerste keer in Rijsel uitgevoerd op een jaarfeest van het plaatselijke syndicaat van de krantenverkopers. Zowel de vader (Adrien) als de moeder (Rosa Verbauwen) van Pierre de Geyter waren afkomstig uit Frans-Vlaanderen. In Gent werd een standbeeld voor hem opgericht bij het Museum voor Industriële Archeologie en Textiel.
08, 1894 juli	Geboorte te Gent van Clemens V. Trefois, architect en volkskundige. Specialiseerde zich in de studie van de landelijke architectuur in Vlaanderen, de Nederlanden en Zuid-Afrika. Een belangrijk deel van deze studies werd in 1979 in drie delen uitgegeven onder de titel Van vakwerk tot baksteenbouw.
09, 1933 juli	Eerste Vlaams-Nationale Zangfeest.
09, 1441 juli	Overlijden te Brugge van de schilder Jan van Eyck. Hij woonde onder meer in Kamerijk en in Rijsel en is de grondlegger van de Nederlandse schildersschool.
09, 1898 juli	Geboorte te Londerzeel van de romanschrijver Gerard Walschap, auteur van o.m. Houtekiet. Walschap dankte zijn familienaam aan zijn wortels in Walskapel in Zuid-Vlaanderen.
10, 1584 juli	Willem van Oranje in Delft vermoord door de katholieke fundamentalist Balthasar Gérard. In zijn geboortedorp Vuillafans bij Besançon werd een straat naar hem genoemd. Oranjes laatste woorden: "Mijn God, heb medelijden met mij en met dit arme volk".
11, 1302 juli	Guldensporenslag op de Groeningekouter in Kortrijk. Militair gezien was dit het einde van de overheersing van de cavalerie op de slagvelden.
11, 1920 juli	Op de Antwerpse Grote Markt wordt de negentienjarige student Herman van den Reeck neergeschoten tijdens een verboden Sporenherdenking. Hij overlijdt een dag later.
12, 1536 juli	Overlijden te Bazel van Erasmus van Rotterdam, de meest beroemde humanist van de Nederlanden tijdens de Renaissance, raadsheer van keizer Karel V. Vele gebouwen en instellingen werden naar hem genoemd, o.m. de universiteit en een brug in Rotterdam en het Erasmushuis in Anderlecht, een museum op de historische locatie waar Erasmus tijdens zijn verblijf in Brussel woonde.
12, 1558 juli	De graaf van Egmont verslaat voor de tweede maal de Fransen in Grevelingen.
12, 1562 juli	Gelein Damman houdt te Boeschepe (Frans-Vlaanderen) de allereerste calvinistische hagenpreek in de Nederlanden.
13, 1904 juli	De Zuid-Afrikaanse president Paul Kruger sterft in ballingschap te Clarens, Zwitserland. Hij was de ziel van het Boerenverzet tegen de Engelse kolonisatoren.
13, 1938 juli	Opening op de Veluwe, in Nederland, van het Kröller-Müller Museum, waarin de enorme kunstcollectie van Helene Kröller-Müller (1869-1939) is ondergebracht. Het museum werd ontworpen door de beroemde Antwerpse architect Henry van de Velde.
14, 1535 juli	Keizer Karel V verovert Tunis op de Turken en bevrijdt 20.000 Europeanen die daar als slaven werden gehouden.
14, 1584 juli	Balthasar Gérard, moordenaar vanWillem van Oranje, wordt te Delft geëxecuteerd.
14, 1711 juli	Johan Willem Friso, prins van Oranje Nassau, verdrinkt in ’t Hollands Diep tijdens een reis naar Den Haag.
15, 1099 juli	Godfried van Bouillon, zoon van Eustaas II, graaf van Bonen (Frans-Vlaanderen), bevelhebber van de Eerste Kruistocht, plant de standaard van de kruisvaarders op de wallen van Jeruzalem. Naast groothertog van Lotharingen was Godfried ook markgraaf van Antwerpen.
15, 1606 juli	Te Leiden in de Weddesteeg wordt Rembrandt van Rijn geboren als negende kind van de molenaar Harmen Gerritszoon en de welgestelde bakkersdochter Neeltje van Zuytbrouck. Rembrandt wordt onze grootste schilder van de 17de eeuw.
15, 1930 juli	Volledige vervlaamsing van de Rijskuniversiteit Gent, met August Vermeylen als rector. De Universiteit Gent, zoals de huidige naam luidt, werd in 1817 gesticht door koning Willem I om de intellectuele achterstand van de Zuidelijke Nederlanden te helpen wegwerken.
15, 1951 juli	Troonafstand van koning Leopold III. Drie dagen later, op 17 juli, wordt prins Boudewijn tot koning gekroond.
16, 1465 juli	Te Monthléry verslaat de Boergondische hertog Karel de Stoute de Franse koning Lodewijk XI..
16, 1530 juli	De wederdoper en liedjesmaker Willem Cousture sterf op de Ravelsberg, langs de oude heerweg tussen Nieuwkerke en Belle in de Westhoek, onder het zwaard van de Inquisitie. Dertig jaar later zal zijn levensverhaal worden gezongen in het Antwerpse lied Herdooperslied van Willem de Cleermaker.
16, 1583 juli	Duinkerke wordt ingenomen door de Spaanse troepen van Alexander Farnese.
16, 1863 juli	Vrijmaking van de Schelde. De Scheldetol wordt van de Nederlanders afgekocht.
17, 1345 juli	Tijdens een oproer van de Gentse wevers onder leiding van Gerard Denijs wordt Jacob van Artevelde "de Wijze man van Gent" in zijn huis aan de Kalendeberg vermoord. Hiermee verloren de Nederlanden een boegbeeld van de eenmaking: hij wist Vlaanderen te verenigen tegen de Franse koning, door de stedenalliantie Brugge-Gent-Ieper, en bracht daarna Vlaanderen, Brabant en Henegouwen samen in één verbond.
17, 1594 juli	Te Leiden, overlijden van Willem Bloys van Treslong, edelman uit de Zuidelijke Nederlanden, en een van de aanvoerders van de Watergeuzen die op 1 april 1572 Den Briel innamen.
17, 1866 juli	Op deze dag in juli viel er sneeuw in Vlaanderen.
17, 1894 juli	Geboorte te Charleroi van Georges-Henri Lemaître, priester, kosmoloog, wiskundige en natuurkundige, vader van de oerknaltheorie waarvoor hij in 1934 de Francquiprijs ontving. Overleden in Leuven, waar hij hoogleraar was, op 20 juni 1966.
18, 1100 juli	Overlijden te Caesarea, nabij Jeruzalem, van Godfried van Bonen, genaamd "van Bouillon", maar van Bonen in de Zuidelijke Nederlanden afkomstig. Godfried was de voornaamste leider van de Eerste Kruistocht. Een jaar voordien op 15juli 1099 had hij de standaard van de kruisvaarders geplant op de muren van Jeruzalem. Hij kwam om door vergiftiging. Op het Koningsplein in Brussel staat een bronzen ruiterstandbeeld van hem.
19, 1597 juli	Anna van den Hoven, een doopsgezind dienstmeisje wordt in Brussel terechtgesteld. Deze executie wegens geloofsovertuiging is de laatste in de Nederlanden.
19, 1894 juli	Geboorte te Wakken van Joris van Severen, frontofficier in de Eerste Wereldoorlog, daarna Vlaams-nationaal volksvertegenwoordiger en leider van het Verdinaso, dat de hereniging van de Nederlanden nastreefde in hun historische vorm, de Zeventien Provincies.
20, 1969 juli	De wielrenner Eddy Merckx wint voor de eerste keer de Ronde van Frankrijk.
21, 1904 juli	Geboorte in Waten van de Zuid-Vlaamse voorman Jean-Marie Gantois.
21, 1847 juli	Hippoliet Van Peene schrijft de tekst van De Vlaamse Leeuw.
22, 1950 juli	Na een verblijf van vijf jaar in Zwitserland, veel politiek gekrakeel en een volksraadpleging, keert de Belgische koning Leopold III terug naar zijn paleis te Laken.
23, 1345 juli	Jacob van Artevelde in Gent vermoord.
23, 1453 juli	Slag bij Gavere: Filips de Goede, hertog van Bourgondië, breekt de macht van de stad Gent en daarmee het stedelijke particularisme in de Nederlanden.
23, 1926 juli	Het Nederlands, genoteerd als "Hollandais", wordt opgenomen in de lijst van de levende talen toegestaan in de examens voor het baccalaureaat in Rijsel.
23, 1964 juli	Overlijden te Utrecht van Prof. Dr. Jan de Vries, Nederlands taalkundige en specialist van de Germaanse oudheid. Vertaalde de Edda in het Nederlands.
23, 1968 juli	Het Europees Hof in Straatsburg oordeelt na klachten van 324 Franstaligen in Vlaanderen dat de Belgische taalwetgeving niet strijdig is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
24, 1521 juli	Karel V stelt een einde aan de bevoegdheid van het Parijse Parlement (Hoger Gerechtshof) over Vlaanderen en Artesië. Hiermee wordt het laatste overblijfsel van het Franse gezag in de Nederlanden opgeruimd.
24, 1712 juli	De Franse troepen verslaan de Nederlands-Oostenrijkse legers in Denain, nabij Valenciennes (Frans-Henegouwen).
24, 1927 juli	Tijdens de inhuldigingsceremonie van de Menenpoort als monument voor de omgekomen soldaten van het Britse Rijk in de Ieper-salient wordt voor de eerste keer de Last Post geblazen. Sindsdien wordt de Last Post dagelijks elke avond gespeeld door twee klaroenblazers.
25, 1948 juli	Eerste Frans-Vlaamse Kultuurdag te Waregem.
26, 1581 juli	Het Plakkaat van Verlatinghe wordt in Den Haag ondertekend. Hiermee wordt Filip II van Spanje door de Staten-Generaal vervallend van de troon verklaard. Dit is de eerste stap naar de onafhankelijkheid van de Nederlanden, die echter alleen in het noorden zal kunnen worden gehandhaafd in de vorm van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
27, 754 juli	De Frankische hofmeier Pepijn de Korte wordt in de abdij van Sint-Denijs, nabij Parijs, door paus Stefanus II tot koning van de Franken gewijd. De zoon van Pepijn, Karel de Grote, zal de Karolingische dynastie tot volle bloei brengen en keizer van het Europese Rijk worden.
27, 1214 juli	Filips-August, koning van Frankrijk, verslaat de Vlamingen te Bovingen (Bouvignes). Ferrant, graaf van Vlaanderen, en Reinout, graaf van Bonen, worden er gevangen genomen. Tijdens de strijd biedt Reinout het Franse leger op zijn eentje het hoofd. De Franse koning wreekt zich en sluit hem op in zo’n enge kerker dat hij verplicht wordt voortdurend te blijven staan. Na 13 jaar gevangenschap slaat Reinout zich de schedel te pletter tegen de muur van zijn kerker.
27, 1549 juli	Officieel bezoek van keizer Karel aan Sint-Winoksbergen (Frans-Vlaanderen).
28, 879 juli	De abdij van Sithiu in Sint-Omaars wordt door de Vikingen geplunderd en gaat in vlammen op.
28, 1900 juli	Overlijden te Parijs van de Provencaalse dichter en kunstcriticus Antony Valabrègue (geboren in Aix en Provence op 09 september 1844). Postuum werd in 1905 zijn boek "Au pays flamand" uitgegeven waarin Valabrègue het boeiend relaas doet van zijn reizen door de kuststreek van Frans-Vlaanderen en West-Vlaanderen op het einde van de 19e eeuw.
28, 1937 juli	De gemeenteraad van Warhem in Frans-Vlaanderen drukt eensgezind de wens uit dat het Nederlands opnieuw onderwezen zou worden in de Frans-Vlaamse scholen.
29, 1890 juli	In Auvers-sur-Oise (île-de-France) pleegt de Nederlandse kunstschilder Vincent van Gogh zelfmoord.
30, 1529 juli	In Kamerijk wordt de Damesvrede gesloten tussen Margaretha van Oostenrijk, landvoogdes van de Nederlanden en tante van keizer Karel, en Louise de Savoie, moeder van de Franse koning François I. Hierbij wordt de volstrekte soevereiniteit van keizer Karel V over Vlaanderen en Artesië erkend.
30, 1898 juli	Overlijden van de eerste kanselier en stichter van het Duitse Keizerrijk Otto von Bismarck. Zijn mausoleum in Friedrichsruh (Schleswig-Holstein) is een replica van het in Ravenna gelegen mausoleum van Theodorik de Grote, koning van de Ostrogothen.
31, 1473 juli	Karel de Stoute vestigt zijn gezag in Gelderland en voltooit daarmee de eenmaking van de Nederlanden.
31, 1559 juli	Stichting van de Universiteit van Dowaai, de eerste na Leuven in de Nederlanden. Belangrijke leerstoelen worden toegekend aan geleerden uit Nederland en Duitsland. De studenten komen van overal in de Nederlanden, maar ook uit Duisland.
31, 1889 juli	Geboorte in Blankenberge van de Vlaamse graficus en houtsnijder Frans Masereel.
31, 1938 juli	Op het 15e Vlaamse congres van het Vlaams Verbond van Frankrijk in Witzand prijst de voorzitter Dr. P. Blanckaert de historische banden tussen de Saksen uit het Boonse en de Normandiërs, alsook de vriendschap tussen de volkeren aan de Noordzeekust.
31, 1972 juli	Overlijden in Eigenbrakel van de Belgische politicus Paul-Henri Spaak.

(Trefwoorden: Frans-Vlaanderen; Zuid-Vlaanderen; Franse Nederlanden; Nederlanden; Dagklapper; Juli)

Voor het samenstellen van deze kalender hebben wij vele oude kranten en tijdschriften geraadpleegd, maar ook eigentijdse literatuur, zoals Liek Mulder e.a., Lexicon geschiedenis Nederland & België (1994), J.C.H.Blom en E.Lamberts red., Geschiedenis van de Nederlanden (1994), Reginald de Schryver e.a. red., Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse beweging (1998), Chris van der Heyden, Grijs Verleden: Nederland en de Tweede Wereldoorlog (editie 2009) enz. enz. Om voor de hand liggende redenen is een gedetailleerde bronvermelding hier niet mogelijk.