Februari

Vrouw, ’t is Vastenavond,
ik kom niet thuis voor ’t avond,
ik kom niet thuis voor morgenvroeg,
dan is het nog wel tijd genoeg!

01, 1953 februari ’s Nachts breken de dijken door. Grote delen van het westen van Nederland stromen onder. 1850 mensen sterven en de schade bedraagt meer dan 1 miljard gulden.
02
februari
Lichtmis. Deze dag was vroeger een dag van gastvrijheid. In het zuiden van Vlaanderen was het de traditie, bij het licht van de grote lichtmiskaars, om pannenkoeken, wafels en vlaaien te eten.
02, 1973 februari Overlijden van Hendrik Elias, politicus en historicus. Leider van het VNV na de dood van Staf De Clercq. Als historicus auteur van o.m. Geschiedenis van de Vlaamse gedachte in 4 delen, die het tijdperk 1780-1914 bestrijkt, en van 25 jaar Vlaamse Beweging 1914/1939, eveneens in vier delen, voor de daaropvolgende periode.
03, 1909 februari Geboorte te Parijs van Simone Weil, vrijwilligster tijdens de Spaanse Burgeroorlog, anarchiste, arbeidster , mystica en filosofe, auteur van o.m. het boek "L’Enracinement".
03, 1958 februari Ondertekening van het verdrag voor de oprichting van een economische unie tussen de landen van Benelux, als uitbreiding van het bestaande Benelux-verdrag uit 1944..
04, 1896 februari Overlijden van Lodewijk de Baecker, auteur van verschillende boeken over de oude Dietse letterkunde : Les Flamands de France en La langue des Flamands de France. Hij schreef ook het merkwaardige werk De la religion dans le Nord de la France avant le christianisme.
04, 1945 februari Commandant Edmond Marin la Meslée, bijgenaamd "le Guynemer de la Seconde Guerrre Mondiale" wordt in de Elzas neergeschoten tijdens een luchtgevecht. Hij telde 20 erkende overwinningen en was geboren in Valencijn.
05, 1967 februari Overlijden van Herman Teirlinck, schrijver van bekende romans zoals Het gevecht met de engel. Hij speelde ook een belangrijke rol in de toneelvernieuwing in Vlaanderen, o.m. met de naar hem genoemde Studio Herman Teirlinck (1946), een opleidingsinstituut voor toneelspelers en kleinkunst.
06, 539 februari Overlijden van Sint Vaast, bisschop van Atrecht en Kamerijk. Begon met het evangeliseren van het bisdom Atrecht en werd volgens de overlevering aangeduid om Chlodowich voor te bereiden op het doopsel.
07, 1992 februari Ondertekening van het verdrag van Maastricht. De EEG wordt Europese Unie.
08, 1922 februari In Frans-Vlaanderen oprichting van de Jeunesses Régionalistes du Nord de la France o.l.v. Achille Glorieux en Henry-Louis Dubly.
08, 1942 februari Overlijden te Zegerskappel (Frans-Vlaanderen) van Justin Blanckaert , voorzitter van het Vlaams Verbond van Frankrijk.
09, 1887 februari Geboorte te Hulshout van Prof. Dr.Vital Celen, germanist en professor Nederlandse letterkunde, vriend van Jean-Marie Gantois en van de dichter Emmanuel Looten, vurige verdediger van de Frans-Vlaamse zaak in Vlaanderen.
09, 1896 februari Geboorte te Antwerpen van de Vlaamse expressionistische dichter en prozaschrijver Paul van Ostaijen. In 1917 werd hij veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf wegens het uitfluiten van de franskiljonse kardinaal Mercier.
10, 1583 februari Een verordening van koning Filips II beveelt overal in de Nederlanden ineens over te gaan van 10 op 21 februari, om, in het kader van het invoeren van de Gregoriaanse kalender, het verschil tussen het zonnejaar en het kalenderjaar weg te werken.
11, 1794 februari Pierre Lejosne de l’Espierre, advocaat en lid van het Parlement de Flandre, beschuldigd van samenzwering tegen de republiek, wordt onthoofd in Rijsel. Van op het schavot riep hij "Vive le Roi". Hij was 40 jaar toen hij ter dood werd gebracht en was geboren in Dowaai op 20 april 1754.
11, 1890 februari Geboorte te Amsterdam van Jan de Vries, in Nederland dé specialist van de Germaanse oudheid en mythologie.
11, 1951 februari De "Loi Dexionne" schept de mogelijkheid tot een beperkt onderricht van de streektalen in het Franse lager onderwijs. Het Nederlands en het Duits worden "vergeten".
12, 1882 februari Geboorte te St.-Maria-Horebeke van de volksschrijver Abraham Hans, als zevende kind van protestantse ouders.
12, 1999 februari Overlijden te Parijs van de Vlaamse kunstenaar Michel Seuphor, geboren in Borgerhout op 20 maart 1901 onder de naam Ferdinand Berckelaers. Seuphor heeft toonaangevende werken gepubliceerd over de geschiedenis en het wezen van de abstracte kunst. Hij was een buitengewoon erudiet man die Sanskriet kende en wereldwijd correspondeerde in het Latijn, het Grieks en het Hebreeuws – liever dan in het Engels.
13, 1457 februari Geboorte te Brussel van Maria van Bourgondië. Ze erfde van haar vader Karel de Stoute Bourgondië en, hiermee, de voogdij over de Nederlanden. Maria van Bourgondië huwde met Maximiliaan I van Oostenrijk en kon zo beletten dat Bourgondië in de handen van de Franse koning viel.
14, 1942 februari In Rotterdam wordt de Maastunnel in gebruik genomen.
15, 1928 februari Overlijden op het Achterbos te Mol van Jakob Smits, Nederlands-Vlaams kunstschilder, en bezieler van de Molse school.
15, 1961 februari In Berg-Kampenhout stort een Boeing 707 van Sabena neer. 61 passagiers waaronder de Amerikaanse Olympische schaatsploeg, alsook 11 bemanningsleden komen om.
16, 1164 februari De Sint-Julianavloed treft Noord-Nederland en Duitsland.
16, 1922 februari Felix Timmermans, schrijver van o.m. Pallieter en Pieter Bruegel, wint de driejaarlijkse staatsprijs voor literatuur.
16, 1981 februari Overlijden in Kusel van Herman Felix Wirth, Nederlands-Duits filoloog, historicus en musicoloog. Hij was de auteur van verschillende werken over de voorgeschiedenis en de symboliek van Noordwest-Europa waarin hij het Friese volk een bijzondere plaats toekende. Omdat hij de echtheid van het Oera Linda boek verdedigde (zie ook zijn boek Die Ura Linda Chronik, 1923) werd hij afgewezen door de nazi’s. In 1935 werd hij vervangen aan het hoofd van de Deutsches Ahnenerbe, een SS-onderzoeksproject dat hij had helpen oprichten.
16, 1997 februari Overlijden van Lode Claes, politicus en socioloog. Senator voor Brussel, Stichter van de Vlaamse Volkspartij en schrijver van o.m. De afwezige meerderheid.
17, 1817 februari Oprichting van de Gentse universiteit door koning Willem I der Nederlanden.
18, 1793 februari Publicatie in de Gazette Nationale Liégeoise van een proclamatie van generaal Dumouriez "au Peuple Liégeois" die als volgt begint : "Braves Liégeois, peuple digne de la liberté, peuple frère des françois, et bientôt françois vous-mêmes ..." De generaal vraagt verder 12 tot 15 000 Luikse vrijwilligers om tegen de Oostenrijkers te vechten.
18, 1902 februari Tussenkomst van de Zuid-Vlaamse priester-politicus Jules Lemire in het Franse Parlement ten gunste van het onderwijs van het Vlaams in Zuid-Vlaanderen. Minister Georges Leygues antwoordt weigerachtig.
18, 1970 februari Overlijden van pater Desideer Stracke, jezuïet, doctor in de Germaanse taal- en letterkunde en stichter van het Ruusbroecgenootschap. Zijn opmerkelijke redevoering In de leer bij Jacob van Maerlant is een belijdenis van de Heel-Nederlandse gedachte die ook J.M. Gantois inspireerde (Ons Nederland boven de Zomme).
19, 1526 februari Geboorte te Atrecht van Carolus Clusius (Charles de l’Ecluse), Humanist, arts, en botanicus. Hij introduceerde in Europa de aardappel, de tulp, de hyacint, de anemoon en de paardenkastanje.
20, 1810 februari Executie door de Fransen van de Tiroolse nationale held en verzetstrijder Andreas Hofer in het Italiaanse Mantua.
21, 1904 februari Geboorte van Armand Preudhomme, componist van meer dan 250 volksliederen zoals "Kempenland" en "Voor Outer en Heerd".
21, 1916 februari Begin van de slag bij Verdun tijdens de Eerste Wereldoorlog.
22, 1071 februari Eerste slag bij Kassel (Frans-Vlaanderen). De Vlaamse graaf Robrecht de Fries verslaat de Franse koning Filip I en wordt graaf van Vlaanderen.
23, 1944 februari In Florida overlijden van Leo Baekeland, Vlaams-Amerikaanse chemicus, geboren in Sint-Martens-Latem, en uivinder van o.m. de kunststof bakeliet.
24, 1500 februari In Gent kondigen klokkengeluid en kanonschoten de geboorte aan van een Habsburgse prins, de toekomstige Keizer Karel.
24, 1831 februari In België stelt het Nationaal Congres een voorlopig staatshoofd (regent) aan. De keuze valt op Erasme Surlet de Chokier, gewezen collaborateur met de Franse bezetter.
24, 1924 februari Geboorte te Wakken van Luc Verbeke, stichter in 1947 en bezieler van het Komitee voor Frans-Vlaanderen waarvan hij achtereenvolgend secretaris, voorzitter en erevoorzitter werd. Luc Verbeke is ook een talentvolle dichter en auteur van vele publicaties over Frans-Vlaanderen, onder meer van het boek Vlaanderen in Frankrijk (1970).
25, 1968 februari Overlijden te Antwerpen van Camiel Huysmans, filoloog en socialistische voorman. Voorvechter van de Vlaamse Beweging en van de vernederlandsing van de Universiteit Gent. Met de katholiek Frans van Cauwelaert en de liberaal Louis Franck was hij in de jaren ’20 een van "de drie kraaiende hanen". Huysmans was ook internationaal actief in de diplomatie, o.m. als secretaris van de Tweede Internationale (1905-1922).
26, 1586 februari Antoine Granvelle wordt benoemd tot aartsbisschop en kardinaal van Mechelen. Amper enkele maanden later, op 23 juli, schrijven Willem van Oranje en graaf Lamoraal van Egmont een protestbrief aan koning Filips II om het repressieve optreden van Granvelle aan te klagen.
26, 1986 februari Evert van Benthem wint voor de tweede keer de Elfstedentocht.
27, 1933 februari In Duitsland brandt de Rijksdag. Rinus van der Lubbe, een Nederlandse communist en anarchist, wordt van brandstichting beschuldigd. Op 10 januari 1934 wordt hij in Leipzig onthoofd en anoniem begraven.
27, 1942 februari De Nederlandse zeestrijdkrachten worden zwaar verslagen in de Javazee.
28, 1564 februari "De cauw was so groot vroegh en laete dat den wijn in de gelaesen vervroor".
28, 1928 februari Radio Kootwijk brengt de eerste radiotelefonische verbinding tot stand tussen Nederland en Nederlands-Indië.
29, 1972 februari De Nederlandse Tweede Kamer debatteert dertien uur lang over het gratieverzoek van de drie laatste wegens oorlogsmisdaden veroordeelde gevangen Duitsers die nog gevangen zaten in Nederland. Onder zware druk van de publieke opinie wordt hun verzoek tot vrijlating door de Tweede Kamer verworpen. De gevangene Jozef Kotälla zal in de gevangenis van Breda overlijden in 1979. Ferdinand aus der Fünten en Franz Fischer worden pas in 1989 vrijgelaten en overlijden in datzelfde jaar in Duitsland.

(Trefwoorden: Frans-Vlaanderen; Zuid-Vlaanderen; Franse Nederlanden; Nederlanden; Dagklapper; Februari)


Voor het samenstellen van deze kalender hebben wij vele oude kranten en tijdschriften geraadpleegd, maar ook eigentijdse literatuur, zoals Liek Mulder e.a., Lexicon geschiedenis Nederland & België (1994), J.C.H.Blom en E.Lamberts red., Geschiedenis van de Nederlanden (1994), Reginald de Schryver e.a. red., Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse beweging (1998), Chris van der Heyden, Grijs Verleden: Nederland en de Tweede Wereldoorlog (editie 2009) enz. enz. Om voor de hand liggende redenen is een gedetailleerde bronvermelding hier niet mogelijk.