April |
Op de eerste april |
| 01, 1572 april | De hertog van Alva verliest Den Briel. De Watergeuzen onder leiding van de Limburgse edelman Willem van der Mark, heer van Lumey (= Frans naam van zijn geboorteplaats Lummen) veroveren de stad bij verrassing op de Spanjaarden: het eerste bruggenhoofd van waaruit de bevrijding zal beginnen. |
| 01, 1962 april | Overlijden te Schaarbeek van de schrijver Michel de Ghelderode. Later wordt bekend dat de Zweedse Academie overwogen had hem in 1962 de Nobelprijs voor Literatuur toe te kennen. |
|
02, 742 april | Geboorte (te Jupille-sur-Meuse of in Herstal?) van Karel de Grote, formeel keizer van het West-Romeinse Rijk, in werkelijkheid de eerste Europese keizer. |
| 02, 1527 april | Geboorte te Antwerpen van Abraham Ortelius (Abraham Ortels), Vlaamse geograaf en uitvinder van de moderne atlas. |
| 02, 1798 april | Geboorte van August Heinrich Hoffmann von Fallersleben. Als romanticus verdiepte hij zich vooral in de studie van volksliederen. Schreef op Helgoland het Lied der Deutschen ( "Deutschland, Deutschland über alles") . Legde zich al vroeg toe op de studie van de Nederlandse taal met bijzondere belangstelling voor het Middelnederlands. Schreef verschillende liederen in het Middelnederlands, o.m. het bekende Vlaenderen dagh en nacht denc ic aen u, dat in 1854 verscheen in zijn Horae Belgicae. |
| 02, 1805 april | Geboorte van de Deense sprookjesschrijver Hans Christian Andersen. |
| 03, 1559 april | Vrede van Cateau-Cambrésis tussen Frankrijk en Spanje. In Frans-Vlaanderen behoudt Frankrijk Kales en de stad Terwaan mag niet worden wederopgebouwd. |
| 03, 1898 april | Geboorte te Elsene van de schrijver Michel de Ghelderode, geboren als Adémar Adolphe Louis Martens. |
| 03, 1990 april | Koning Boudewijn weigert de abortuswet te tekenen en stapt op als koning -voor één dag. |
| 04, 1609 april | Overlijden te Leiden van de plantkundige Carolus Clusius (Charles de l’Ecluse). Clusius introduceerde vele bolgewassen als de tulp en de narcissen in de Nederlanden. Hij was hofbotanist van keizer Maximilian II van Oostenrijk en oprichter van de Hortus botanicus, de eerste medicinale tuin van de universiteit Leiden. Hij was in 1526 in Atrecht geboren. |
| 04, 1826 april | Geboorte van Zénobe Gramme, elektrisch ingenieur en uitvinder van een nieuw type van industriële dynamo die in staat was hogere spanningen te genereren. |
| 04, 1886 april | De Belgische muntstukken krijgen tweetalige tekst. |
| 04, 1913 april | Geboorte van Dr. Jozef Weyns, heemkundige, oprichter en eerste conservator van het openluchtmuseum te Bokrijk. |
| 04, 2004 april | Overlijden te Kortrijk van de flandrien Briek Schotte, tweemaal winnaar van de Ronde van Vlaanderen en van het Wereldkampioenschap wielrennen. |
| 05, 1722 april | De Nederlandse zeevaarder Jacob Roggeveen ontdekt het Paaseiland. |
| 05, 1943 april | Bij een geallieerd bombardement op de Minerva-fabriek in Mortsel vallen bij de burgerbevolking 936 doden, 89 vermisten en meer dan 1300 gewonden. |
| 06, 1572 april | De Watergeuzen veroveren de stad Vlissingen op de Spaanse troepen van Alva. |
| 07, 1584 april | De stad Ieper valt in Spaanse handen. |
| 07, 1672 april | De Franse koning Lodewijk XIV, samen met Engeland, verklaart de oorlog aan de Republiek der Verenigde Provinciën en brengt een leger van meer dan 100.000 man in het veld. |
| 07, 1994 april | Tien Belgische paras worden in Rwanda vermoord. |
| 08, 1929 april | Geboorte te Schaarbeek van de zanger Jacques Brel. |
| 09, 1566 april | Op een feest in het Brusselse paleis der heren van Culemborg wordt "geuzen" tot partijnaam uitgeroepen op initiatief van Hendrik van Brederode, neef van Willem van Lumey. De geuzen dragen sindsdien als kenteken een “Geuzenpenning” aan een ketting om de hals. Daarop staat een bedelzak afgebeeld en twee in elkaar geslagen handen. Deze symbolen, vervolledigd met de geuzenkleuren oranje-wit-blauw, vindt men terug in het logo van de Vrije Universiteit Brussel. |
| 09, 1609 april | Ondertekening van het "Twaalfjarig Bestand", wapenstilstand tussen de Republiek van de noordelijke Zeven Provinciën en de zuidelijke Nederlanden, onder Spaanse bezetting, geleid door aartshertog Albrecht. |
| 09, 1940 april | Duitse troepen vallen Denemarken en Noorwegen binnen. |
| 10, 1853 april | Oprichting in Duinkerke (Frans-Vlaanderen) door o.m. Edmond de Coussemaker van het "Comité Flamand de France" met als leuze "Voor Moedertaal en Vaderland". |
| 10, 1934 april | In de kapel van het Heilig Graf in de Sint-Baafskathedraal te Gent worden twee panelen van een van de kostbaarste schilderijen ter wereld , nl het Lam Gods, een werk van Jan en Hubert van Eyck, gestolen. Dat van Johannes de Doper wordt een beetje later teruggevonden. Maar de Rechtvaardige Rechters zijn tot op vandaag spoorloos. De vermoedelijke dader, Arsène Goedertier, wisselagent en koster, sterft op 25 november van het zelfde jaar zonder zijn geheim prijs te geven. |
| 11, 1677 april | Slag aan de Peene bij Kassel (Frans-Vlaanderen). De Franse troepen onder leiding van de Hertog van Orléans verslagen de geallieerde strijdkrachten van stadhouder Willem III van Oranje. Het geallieerde leger verloor ongeveer 8000 manschappen. De Fransen telden 2000 gesneuvelden en gekwetsten. |
| 11, 1926 april | Oprichting van het Vlaams Economisch Verbond. Lieven Gevaert is de eerste voorzitter. |
|
12, april | Feestdag van Sint-Erkembode, abt van de Sint-Bertijnsabdij van Sint-Omaars en overleden in 742. Op zijn aloude grafsteen, een monoliet van porfier die in de kathedraal van Sint-Omaars ligt, worden nog steeds, volgens een oeroud heidens ritueel, schoentjes gezet van kinderen die het moeilijk hebben met lopen. |
| 12, 1948 april | Te Etterbeek, terechtstelling van Dr. August Borms. |
| 13, 1860 april | 150 jaar geleden, geboorte te Oostende van de Vlaamse symbolistische kunstschilder James Ensor. |
| 14, 1127 april | De graaf van Vlaanderen verleent de stad Sint-Omaars een keure. De tekst diende later als model voor de keuren van andere Vlaamse steden. |
| 14, 1972 april | De Franse president Georges Pompidou verklaart: "Il n’y a pas de place pour les langues régionales dans une France destinée à marquer l’Europe de son sceau ». |
| 14, 1976 april | Overlijden van de VNV-politicus Gerard Romsée. |
| 15, 1857 april | Geboorte te Wambeek van de dichter, schrijver en folklorist Pol de Mont, toekomstige stichter, samen met Albrecht Rodenbach, van de Vlaamse Studentenbeweging of Blauwvoeterie, die een enorm impuls zal geven in de Vlaamse Beweging. |
| 16, 1814 april | Geboorte te Sint-Omaars van de Frans-Vlaamse voorman Louis de Backer, ondervoorzitter van het Vlaamse Comité van Frankrijk en auteur van "De la religion dans le Nord de la France avant le christianisme" en van "les Flamands de France". |
| 17, 1987 april | In Nederland worden de Deltawerken voltooid met de sluiting van de Philipsdam. |
| 18, 1515 april | Plechtige intocht te Brugge van prins Karel V, de later keizer. |
|
18 april | Normale datum van de laatste sneeuw in de Nederlanden. |
| 18, 1898 april | In België bepaalt de zgn. gelijkheidswet dat alle wetten voortaan in het Nederlands en het Frans gestemd en bekendgemaakt moeten worden. |
| 18, 1951 april | Start van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, een van de voorlopers van de Europese Gemeenschap. |
| 19, 1805 april | Geboorte te Belle (Frans-Vlaanderen) van Edmond de Coussemaker, Vlaamse voorman, historicus en musicoloog, auteur van de Chants populaires des Flamands de France. |
| 19, 1839 april | Nederland en België tekenen het verdrag dat de splitsing van Limburg bezegelt. Sinds 1830 was heel Limburg - op Maastricht na - Belgisch geworden. Deze deling was het gevolg van het besluit van de Europese grootmachten waardoor Willem I de helft van Limburg terugkreeg in ruil voor de helft van Luxemburg.. |
| 19, 1966 april | Overlijden van Albert Servaes, kunstschilder. |
| 20, 1577 april | Sint-Omaars wordt ingenomen door de musketiers van Lodewijk XIV. Om alle verzet te onderdrukken plaatsen ze kanonnen op de markt. |
| 20, 1974 april | Organisatie van de Joseph Tillieherdenking in Steenvoorde (Frans-Vlaanderen) door de vereniging Hekkerschreeuwen. Joseph Tillie was tijdens zijn leven leraar Nederlands in Steenvoorde. |
| 21, 1730 april | Overlijden te Gent van de Vlaamse verloskundige Jan Palfijn. |
| 22, 1625 april | In New York, aan de voet van de vlaggenmast in Battery Park staat in het Nederlands gebeiteld: Nadat de kamer Amsterdam der West Indische Compagnie op 22 april 1625 last had gegeven tot den aanleg van het fort Amsterdam en tien bouwwerken daarnevens heeft de kop van het eiland Manhattan in 1626 dien aanleg bevestigd welke de grondslag werd van de stad New-York. |
| 22, 1915 april | Nabij Ieper maken de Duitse troepen voor het eerst gebruik van gifgas. |
| 23 april | Feestdag van Sint Joris, patroon van de Schuttersgilden. |
| 23, 1910 april | Opening van de Wereldtentoonstelling in Brussel. |
| 24, 1533 april | Geboorte op slot Dillenburg in Hessen van Willem van Oranje, bijgenaamd de Zwijger. |
| 24, 1819 april | Geboorte in Heide/ Ditmarschen van de Platduitse dichter Klaus Groth. |
| 25, 1907 april | Geboorte te ’s-Gravenhage van de Nederlandse etholoog Niko Tinbergen, latere Nobelprijswinnaar voor geneeskunde in 1973. |
| 26, 1935 april | Oprichting van het nationale park De Hoge Veluwe. |
| 27, 1702 april | Overlijden van de Frans-Vlaamse kaper Jan Bart. Volgens de overlevering kon de man geen Frans. |
| 27, 1854 april | Oprichting van de eerste Vlaamse Schouwburg waaruit de KNS is gegroeid. |
| 27, 1921 april | De zwerver Had-je-me-maar (Cornelis de Gelder) wordt voor de Rapaille Partij gekozen als gemeenteraadslid in Amsterdam. |
| 28, 1947 april | De Noorse antropoloog en expeditieleider Thor Heyerdahl begint aan een zeetocht van Peru naar Polynesië met een primitief vlot, gebouwd naar Incamodel, de Kon-Tiki. |
| 29, 1672 april | Lodewijk XIV valt de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden binnen (Hollandse oorlog). |
| 29, 1676 april | Overlijden van De Nederlandse zeeheld Michel de Ruyter, overwinnaar van de Slag bij Plymouth. |
| 29, 1942 april | In volle oorlogstijd ontploft 200 ton ammoniumnitraat op de chemische fabriek van Tessenderlo. Men telt 190 slachtoffers en vele gekwetsten. De fabriek en het nabijgelegen dorpscentrum worden volledig vernield. |
| 30, 1878 april | Geboorte te Noordpeene in Frans-Vlaanderen van Paul Hazard, historicus, essayist en lid van de Académie Française, auteur van het boek La crise de la conscience européenne. Hij overleed in Parijs op 12 april 1944. |
| 30, 1980 april | Troonafstand van Juliana als koningin der Nederlanden. Prinses Beatrix volgt haar op. |
(Trefwoorden: Frans-Vlaanderen; Zuid-Vlaanderen; Franse Nederlanden; Nederlanden; Dagklapper; April)
Voor het samenstellen van deze kalender hebben wij vele oude kranten en tijdschriften geraadpleegd, maar ook eigentijdse literatuur, zoals Liek Mulder e.a., Lexicon geschiedenis Nederland & België (1994), J.C.H.Blom en E.Lamberts red., Geschiedenis van de Nederlanden (1994), Reginald de Schryver e.a. red., Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse beweging (1998), Chris van der Heyden, Grijs Verleden: Nederland en de Tweede Wereldoorlog (editie 2009) enz. enz. Om voor de hand liggende redenen is een gedetailleerde bronvermelding hier niet mogelijk.